Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ر

 

روز جهاني كتاب كودك[1] . بزرگداشت اين روز يكي از برنامه‌هاي دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان است كه، طي آن، هر دو سال يك‌بار در دوم آوريل، روز تولد هانس كريستيان اندرسن (1876-1941)، نويسنده دانماركي، فعاليت‌هاي ويژه‌اي در زمينه كتاب و كودك در سطح جهاني برگزار مي‌شود (1: ذيل واژه). اين روز از طرف يلا لپمن[2]  مؤسس دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان، در سال 1957/ 1336 پيشنهاد شد و هدف آن گسترش فرهنگ كتاب و كتابخواني در ميان كودكان و نوجوانان كشورهاي مختلف جهان به‌منظور دستيابي به صلح و تفاهم جهاني، رشد و شكوفايي ادبيات كودكان و نوجوانان، و آشنايي نسل جوان با فرهنگ ملت‌هاست (5:3). طي اين برنامه، هر سال يكي از كشورها مسئوليت تهيه پيام، شعار، و پوستر ويژه آن سال را برعهده دارد كه توسط يكي از نويسندگان و تصويرگران برجسته كتاب‌هاي كودك آن كشور تهيه و طراحي مي‌شود، و علاوه بر زبان رسمي كشور مسئول، به چهار زبان ديگر دنيا (انگليسي، فرانسوي، آلماني، و اسپانيولي) ترجمه و به شعبه‌هاي ملي ساير كشورهاي جهان ارسال مي‌گردد.

به پيشنهاد دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان، كشورهاي عضو، هنگام برگزاري مراسم، فعاليت‌هايي را به شرح زير در دستور كار قرار مي‌دهند:

1. جلب همكاري مؤثر همه دوره‌هاي آمادگي، دبستان‌ها، كتابخانه‌ها، ناشران، كتابفروشان، و ساير سازمان‌هايي كه به‌گونه‌اي درباره كودكان فعاليت مي‌كنند؛

2. برگزاري همايش‌هايي در زمينه ادبيات كودكان و نوجوانان و طرح پرسش و گفت‌وگو با كودكان و نوجوانان درباره كتاب؛

3. تشكيل نمايشگاه‌هايي از كتاب‌هاي كودكان و نوجوانان و فعاليت‌هاي آنها، برگزاري جشن‌ها، نمايش فيلم‌ها، اجراي نمايشنامه‌ها، و اجراي برنامه‌هاي ويژه اين روز در مؤسسه‌ها و كتابخانه‌هاي كودك و نوجوان و پخش آنها از رسانه‌هاي گروهي (105:2).

با رسميت يافتن و گسترش برنامه‌هاي روز جهاني كتاب كودك، سال جهاني كتاب كودك نيز در سال‌هاي 1972 و 1978 برگزار شد. در اين طرح، با هماهنگي دفتر بين‌المللي و مشاركت برخي مراكز بين‌المللي مانند مركز فرهنگي كودكان نيويورك، كتابخانه بين‌المللي جوانان، مركز فرهنگي آسيايي توكيو، بخش توسعه كتاب يونسكو و يونيسف و كميسيون‌هاي ملي يونسكو، و وزارتخانه‌هاي علوم كشورهاي مختلف شبكه‌هايي از مؤسسه‌هاي ويژه كودكان به‌وجود آمد كه براي تهيه كتاب‌هاي ارزشمند كودكان و نوجوانان و آثار مربوط به كودكان معلول، آشنايي با فرهنگ ساير ملل و محيط زيست، و تلاش در دستيابي بهتر به تفاهم بين‌المللي فعاليت‌هايي در مقياس جهاني انجام داده‌اند.

فعاليت در ايران. از سال 1349 اين روز در ايران به‌رسميت شناخته شد و وزارت آموزش و پرورش در سال 1350 روز 14 فروردين هر سال را روز جهاني كتاب كودك در ايران اعلام كرد. در حال حاضر، با توجه به اينكه روز دوم آوريل برابر با روز 13 فروردين و تعطيل رسمي ايران است، از 14 تا 20 فروردين هفته كتاب برگزار مي‌شود. در اين هفته همه وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي دست‌اندركار تهيه كتاب و توسعه كتابخواني برنامه‌هاي ويژه‌اي را اجرا مي‌كنند (1: ذيل واژه؛ 2: 109).

 

مآخذ: 1) سلطاني، پوري؛ راستين، فروردين. اصطلاحنامه كتابداري. ذيل "روز جهاني كتاب كودك"؛ 2) موسوي، نوشين. "دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان". پيام كتابخانه. س. دوم، 4 (زمستان 1371): 105-110؛ 3) واتانابه، شيگئو. "بخشي از پيام روز جهاني كتاب كودك 13 فروردين 1374: من به جادوي كتاب باور دارم". ترجمه منصوره راعي. سروش نوجوان. س. هشتم، 86 (ارديبهشت 1374): 5.

ربابه (نوشين) موسوي

 



[1]. International Children᾽s Book Day (ICBD)

[2]. Jalla Lepman

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ر