Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
 

بازگشت به فهرست مقالات ر

 

روزنامه. اين واژه، نام عمومي نشرياتي است كه براي انتشار اخبار، آرا و نظرها، اعلانات، و ديگر اطلاعات مورد توجه مردم در فواصل زماني منظم (اغلب روزانه)، در صبح يا عصر يا هردو نوبت انتشار مي‌يابد؛ درباره موضوع‌هاي روز به بحث مي‌پردازد؛ و مخاطب آن ممكن است ساكنان شهري كوچك يا بزرگ، استان، كشور، و حتي يك قاره يا كل كره زمين باشد (26: 661؛ 15: ذيل واژه؛ 4: 669). به دليل فوريت طرح مسائل و نيز وسعت بازتاب اجتماعي، روزنامه‌ها همواره وسيله‌اي سبك‌تر و سريع‌تر نسبت به كتاب بوده‌اند (10: ج 1، ص "الف"). امروزه روزنامه‌ها، علاوه بر ارائه گزارش وقايع، ديگر مطالب مورد توجه عموم را نيز دربردارند (23: 179).

تاريخچه در جهان. پيش از پيدايش روزنامه به معني كنوني آن، ملل متمدن وسايلي براي كسب خبر و اطلاعات داشته‌اند و بيشتر حكومت‌ها پيوسته به آگاه كردن مردم از رويدادها و نظرات رسمي حكومت اصرار مي‌كردند. به‌طور مثال، روزنامه >وقايع روز<[1]  منعكس‌كننده زندگي در رم باستان بود و در آن، اخبار كوتاهي درباره جنگ‌ها، انتخابات، آيين‌هاي ديني، بازي‌ها، و آتش‌سوزي‌ها درج مي‌شد و روزنامه >وقايع سنا<[2]  نيز اخبار، مصوّبه‌ها، و وقايع سناي رم را گزارش مي‌كرد. اين روزنامه، گرچه پيشرو روزنامه‌هاي نوين به شمار مي‌آيد، نشريه‌اي دولتي بود (26: 661). "پائو"[3]  نشريه اخبار دربار چين نيز حدود هزار و سيصد سال (618-1911 م.) بي‌وقفه براي تحصيل كردگان دولت پكن منتشر مي‌شد (6: 13).

واژه "نيوز پيپر"[4]  نخستين‌بار در سال 1670 م. مورد استفاده قرار گرفت (24: ذيل واژه). در اروپا، پس از فروپاشي رم غربي (476 م.)، توزيع اخبار به‌وسيله انتشارات نامنظم، مانند >ورق اخبار<[5] ، كه دستنويس بود، انجام مي‌گرفت. <كتاب اخبار<[6]  يا >كتابچه اخبار<[7]، كتابچه‌اي چاپي چهار، هشت، يا شانزده صفحه‌اي بود كه اطلاعات خاصي چون جنگ، سوگواري، تشيع‌جنازه شاهان، جشن و سرور، و مانند آنها را عرضه مي‌كرد. به اين كتابچه‌ها كه به‌تدريج انتشار منظمي يافتند به زبان لاتيني "رلاسيون"[8]  مي‌گفتند (6: 13). خبرنامه نيز كه شكل رايج درج اخبار ميان مقامات دولتي بود به وسيله‌اي براي اشاعه منظم اخبار مبدل شد. پس از اختراع چاپ و گسترش سواد، انتشار نشريه‌هاي منظم و ادواري عملي گرديد (4: 700). از اواسط قرن هفدهم ميلادي، روزنامه‌ها انتشار مقاله‌هاي تفسيري و خبري در تمام زمينه‌هاي زندگي اجتماعي و فرهنگي را آغاز كردند. در اين دوران، نشريات هم تخصصي شدند و هم بر اثر رقابت، افزايش يافتند. سرانجام با اعمال مميزي از سوي دولت‌ها به قدرتي سياسي بدل شدند و متناسب با مشي دولت‌هاي گوناگون از كيفيتي متفاوت برخوردار گرديدند. تحول مطبوعات در قرن هفدهم به‌طور طبيعي و برحسب كشورها متفاوت بود. اين تحول در انگلستان سريع، در فرانسه كند و سپس شتابان، و در اروپاي مركزي و جنوبي كند بود (8: 54). با نفوذ و توسعه هر چه بيشتر جرايد متنوع در بخش‌ها و لايه‌هاي مختلف جامعه، فرهنگ عامـه رفته رفته مغلوب و مجذوب ژورناليسم گرديد و مطبوعات رسمآ متولي افكار عمومي جامعه شدند. مردم القائات مطبوعات را تكرار مي‌كردند و مطبوعات نيز خود را زبان مردم مي‌دانستند (10: ج 1، ص "الف").

در دو ثلث ابتداي قرن نوزدهم، مطبوعات به پيشرفت‌هاي در خور توجهي دست يافتند. روزنامه‌ها از لحاظ موضوع، افزايش و تنوع پيدا كردند و برشمارگان آنها افزوده شد كه اين رشد به موازات تحولات عمومي جهان غرب صورت مي‌گرفت. مهم‌ترين علل رشد روزنامه‌ها در جهان غرب عبارت بود از: تحول سياسي به دليل وسعت زمينه‌هاي انتخاباتي و پيشرفت مجلس‌گرايي؛ تعميم سريع آموزش؛ رشد شهرنشيني؛ صنعتي شدن كه منجر به كاهش قيمت روزنامه‌ها شد؛ و ظهور صنعت چاپ و ديگر عوامل فني مانند توليد مركب چاپ، استفاده از كاغذ چوب به‌جاي كاغذ شيفون، و استفاده از نيروي بخار كه موجب گرديد، به‌طور مثال، در سال 1814 يك هزار و يكصد نسخه روزنامه در يك ساعت چاپ شود. همچنين تحول در حمل و نقل و سريع‌تر شدن پست؛ اختراع تلگراف؛ و ظهور خبرگزاري‌هايي چون "هاواس" (1832) در فرانسه، "وولف" (1842) در برلين، "رويتر" (1851) در انگليس، و آسوشيتدپرس (1859) در امريكا نيز از علل رشد روزنامه به‌شمار مي‌رفت.

شدت پيشرفت فنون چاپ چنان بود كه در سال 1914 پنجاه هزار نسخه از روزنامه‌اي دوازده صفحه‌اي در يك ساعت چاپ مي‌شد (8: 55-56).

در آغاز، ادعاي خوانندگان جرايد از يك سو و رونق بازار شخصيت‌هاي روزنامه‌اي كه، به‌عنوان انديشمند و دانشمند، گروه كثيري "مريد" از ميان جوانان و زنان را گرد خود آورده بودند از سوي ديگر، بسياري از نويسندگان جدي و اهل نظر را از مطبوعات گريزان ساخت؛ و مشاهير اهل قلم و بيان، از روسو و ولتر گرفته تا ديدرو و دالامبر، يا هرگز در روزنامه مطلبي ننوشتند يا ندرتآ به آن تن دادند (10: ج 1، ص "ب"). دهه‌هاي 1950 و 1960 دوره زوال روزنامه‌ها بود؛ در اين دو دهه به‌تدريج خوانندگان روزنامه‌ها كاهش يافته و روزنامه‌هاي بزرگ، يا بسته شدند و يا در هم ادغام گرديدند (28). با اين همه، روزنامه‌نگاري به‌عنوان يكي از ضرورت‌هاي دنياي جديد با آثار مثبت و منفي‌اش همچنان توسعه يافت تا آنجا كه بر بسياري از دانشگاه‌ها و مراكز علمي نيز سايه افكند (10: ج 1، ص "ب"). در سده‌هاي 19 و 20 انواع نشريات در اروپا و ديگر كشورها چنان رشد بي‌سابقه‌اي يافته است كه امروزه تصور جامعه مدني بدون مطبوعات تقريبآ غير ممكن است (4: 701).

تاريخچه در ايران. واژه روزنامه و روزنامچه در متون كهني چون يتيمه‌الدهر ثعالبي و معجم‌الادباء به كار رفته است، اما روزنامه در آن دوران حاوي بيان وقايع مهم دربار شاهان و شرح زندگاني وزرا و بزرگان بود و تنها در يك نسخه منتشر مي‌شد و تا اوايل دوران قاجار نيز روزنامه به همين مفهوم به‌كار مي‌رفته است. در عصر قاجار، در معني واژه روزنامه تغييري پديد آمد و به گزارش‌هاي وقايع‌نگاران دولتي كه اخبار جاري شهرها را براي دولت مركزي مي‌نوشتند نيز روزنامه گفته مي‌شد (11: ج 1، پيشگفتار).

روزنامه به معناي امروزي گرفته شده از  Newspaper(كاغذ اخبار) است و براي نخستين بار ميرزا صالح شيرازي، يكي از محصلان اعزامي به انگلستان، در تاريخ 25 محرم 1253 ق. نخستين شماره آن را منتشر ساخت (18: ج 1، ص 17؛ 10: ج 1، ص "ز"). البته بايد توجه داشت كه نخستين روزنامه‌هاي فارسي در شبه قاره هند، افغانستان، عثماني، وقفقاز به چاپ رسيدند.

به‌طور كلي، مطبوعات در ايران هشتادونه سال عمر خود را در دوره قاجار، پنجاه و سه سال را در دوره پهلوي، و بيست و دو سال را در دوران جمهوري اسلامي گذرانده‌اند (18: ج 1، ص 15) و انتشار آنها همواره با فرازونشيب‌هايي همراه بوده است. به‌طور مثال، در دوره اول مشروطه (1324-1327ق.)، 58 نشريه در ايران و حدود 20 نشريه فارسي زبان در خارج از ايران و در دوره دوم مشروطه (1327-1339 ق.)، باوجود محدوديت‌هاي فراوان، گذشته از روزنامه‌هاي قديمي بيش از 32 روزنامه جديد منتشر شد (19: 27؛ 17: 162). در دوره سلطنت رضا شاه، تعداد اندكي روزنامه منتشر گرديد. از 1320 تا 1326 حدود 30 عنوان روزنامه انتشار يافت. دوره نخست وزيري محمد مصدق (1322-1330) را مي‌توان عصر آزادي مطبوعات دانست، زيرا در اين دوره كوتاه، حدود 377 روزنامه موافق و مخالف دولت منتشر مي‌شد. از سال 1332 تا 1357، به جز دوره‌اي كوتاه (1339-1342)، دولت سانسور بي‌سابقه‌اي را اعمال كرد و تعداد اندكي از روزنامه‌ها اجازه انتشار داشتند (4: 719-722). پس از انقلاب اسلامي دوره نويني در زندگي اجتماعي و فكري ايران پديد آمد و روزنامه‌هاي بسياري انتشار يافتند (20: 61). در سال 1376، تعداد 100 عنوان و در سال 1377، 72 عنوان روزنامه منتشر گرديد (13: سيزده). در سال 1378 تعداد 66 روزنامه انتشارشان متوقف شد، در عوض 80 عنوان روزنامه جديد به خيل جرايد پيوست (14: سيزده).

اهميت روزنامه. روزنامه، در واقع، رويدادها را همانند كتاب يا راديو و تلويزيون نشر نمي‌دهد؛ زيرا نه همچون كتاب فرصت و فضاي كافي براي تحليل و ارزيابي اخبار دارد و نه مانند راديو و تلويزيون با شتابزدگي همراه است ؛ بلكه در حدفاصل اين دو قرار مي‌گيرد. به‌علاوه، روزنامه در صفحات متعدد خود مي‌تواند صدها خبر گوناگون را درج كند و چند برابر راديو و تلويزيون مطلب ارائه دهد (16: 2، 3). در روزنامه مي‌توان با توجه به گروه‌هاي مختلف خوانندگان و علايق گوناگون آنان، متون، صفحات، و حتي چاپ‌هاي جداگانه توليد كرد و انواع خبرهاي عمومي، سياسي، اقتصادي، ورزشي، فرهنگي، و جزآن را به چاپ رساند (4:16).

روزنامه در كتابخانه‌ها. روزنامه‌ها مورد علاقه قشر وسيعي از استفاده‌كنندگان كتابخانه هستند كه اطلاعاتي از حقايق و حوادث تاريخي، فرهنگي، و اقتصادي زندگي روزمره را در اختيارشان قرار مي‌هند (25: 1). از نظر پژوهش نيز روزنامه‌ها از منابع مهم و ضروري كتابخانه به شمار مي‌آيند، زيرا تازه‌ترين و آخرين اطلاعات را در زمينه پيشرفت‌هاي علمي و فني عرضه مي‌كنند (5: 102). روزنامه‌هاي قديمي نيز همانند ساير اسناد رسمي (دولتي) از جمله منابع مهم تحقيق به شمار مي‌روند و از نظر وقوف برمسائل گذشته جهان، منبع عمده‌اي در زمينه تحقيق در تاريخ اجتماعي، سياسي، فرهنگي، هنري، و خبري ملت‌ها محسوب مي‌شوند. با مطالعه و بررسي هر نشريه در طول دوره انتشار آن، مي‌توان تصويري نسبتآ روشن از رويدادها، و تحولات آن دوره به‌دست آورد (9: ج 1، پيشگفتار).

از گذشته تاكنون، كتابخانه‌ها كوشيده‌اند كه روزنامه‌ها را با گردآوري، ذخيره، صحافي و تجليد، نگهداري، و سازماندهي در اختيار پژوهشگران قرار دهند (3: 317). در كتابخانه‌هاي روزنامه‌اي[9]  نيز كه در مؤسسات روزنامه‌ها در سال 1690 (دو قرن پس از انتشار نخستين روزنامه امريكايي با عنوان >رويدادهاي اجتماعي داخلي و خارجي<[10] ) پديد آمدند و روزنامه‌نگاران به سبب داشتن اطلاعات قديمي به آنها "سردخانه"[11]  اطلاق مي‌كردند، حجم فراواني روزنامه به صورت‌هاي گوناگون نگهداري مي‌شد (27: 317؛ 28). در تالار نشريات ادواري جاري، روزنامه‌ها معمولا به ترتيب الفباي عنوان نگهداري مي‌شوند و مشخصات آنها (عنوان، فاصله انتشار، و جز آن) بر روي برگه‌هاي خاص ثبت مي‌شود. روزنامه‌ها به‌دليل نامرغوب بودن كاغذ و جوهر (23: 180؛ 25: 1)، يا در اثر قرار گرفتن در مقابل رطوبت، نور، گردوغبار، آلودگي، و مانند آن (24: 1) و يا به سبب فشرده شدن روي صفحه دستگاه فتوكپي به‌شدت آسيب مي‌بينند (23: 180) و به همين سبب، كتابخانه‌ها شيوه‌هاي گوناگوني را براي نگهداري روزنامه به كار مي‌برند، كه عبارتند از: دسترسي به اصل روزنامه، دسترسي از طريق ريزنگار، دسترسي از طريق نظام‌هاي پيوسته به متن كامل روزنامه، و دسترسي از طريق انواع صفحات فشرده (3: 324).

استفاده از ريزنگار به‌عنوان راه‌حلي نسبتآ قاطع، براي رفع مشكل افزايش حجم و نگهداري مطبوعات عرضه شده است (1: 28). از دهه 1950 با تهيه ريزنگار از عناوين روزنامه‌ها اين روند از نظر اقتصادي و فضا بهبود كلي يافت و كاربر با بررسي هر قطعه ريزنگار مي‌توانست به عناوين بسيار زيادي دست يابد.

به‌سبب آنكه ريزنگار از نظر استانداردهاي حفاظت و نگهداري بلندمدت مواد روزنامه‌اي در سطح بالايي قرار دارد، به سادگي مي‌توان از آن نسخه‌اي تهيه كرد، و از طريق آن به عناوين مسلسل روزنامه‌ها به سادگي دست يافت. به دليل اهميت و عملي بودن اين روش، تاكنون برنامه‌هاي مستمر و مشتركي براي توسعه و پيشرفت آن در سال‌هاي اخير طراحي و اعمال شده كه دو نمونه بارز آن طرح "نيوز پلان"[12]  بريتانيا و ايرلند و "برنامه روزنامه ايالات متحده امريكا"ست (3: 317).

از نظر كاربران، دسترسي و استفاده از اصل روزنامه و ريزنگار داراي مشكل اساسي دسترسي موضوعي است. هرگاه از روزنامه‌ها نمايه موضوعي يا عنوان تهيه نشود، بازيابي مقالات در زمينه‌اي خاص فرايندي دشوار و وقت‌گير است و مراجعه‌كننده ناگزير است تاريخ دقيق انتشار نوشته‌ها را ارائه دهد. يكي از راه‌حل‌هاي پيش‌بيني شده براي اين مسئله، تهيه بريده جرايد است (3: 318). بريده‌اي از روزنامه يا ساير پيايندها براي استفاده علاقه‌مندان (15: ذيل "بريده جرايد" و "خدمات بريده جرايد"). در اين روش، مقالات را از روزنامه‌ها بريده و جدا مي‌كنند و سپس بر اساس موضوع يا رده موضوعي مرتب مي‌سازند. در اين وضع، نوشته‌هاي هم موضوع كه از روزنامه‌هاي مختلف جدا شده در كنار يكديگر قرار مي‌گيرد. اما، تهيه بريده جرايد به‌دليل انجام سه مرحله 1) برش فيزيكي مقالات از روزنامه‌ها؛ 2) انطباق موضوعي آنها با يكديگر به روش دستي؛ و 3) مرتب كردن آنها، با توجه به تعداد نيروي انساني مورد نياز و نيز تعداد عناوين روزنامه‌ها بسيار هزينه‌بر است (3: 319).

در كتابخانه‌هاي روزنامه‌اي نيز بريده جرايد، عكس‌ها، روزنامه‌هاي صحافي شده، نمايه‌هاي موضوعي روزنامه‌ها، ريزنگار، يادداشت‌هاي نويسندگان، و جز آن نگهداري مي‌شد (27: 317؛ 28).

رايانه‌اي كردن روزنامه‌ها. با اينكه از روش‌هاي سنتي پيشگفته به‌طور گسترده استفاده مي‌شود، ولي همراه با آنها دستيابي به اطلاعات روزنامه‌اي از طريق فن‌آوري‌هاي نوين و نظام‌هاي خودكار نيز امكان‌پذير شده است. اين فرايند با ظهور پايگاه‌هاي اطلاعاتي پيوسته در دهه 1980 آغاز گرديد و بدين‌طريق دستيابي به متن كامل مقالات روزنامه‌ها امكان‌پذير شد. اين نوع پايگاه‌ها از قدرت و سرعت بالايي برخوردارند و قادرند عناوين بسياري از سال‌هاي مختلف را در دسترس قرار دهند.

از آغاز دهه 1990، كتابخانه‌ها با پرداخت حق اشتراك و خريد تجهيزات مرتبط و نيز به‌كارگيري صفحه فشرده، امكان دستيابي به محتواي روزنامه‌ها، نمايه‌هاي روزنامه‌ها، و چكيده مقالات را پديد آوردند.

در بازيابي ناپيوسته، همانند بازيابي پيوسته، دستيابي به اطلاعات روزنامه‌ها از طريق داده‌هايي مانند عنوان مقاله، كليد واژه‌هاي موجود در متن، داده‌هاي مرتبط با انتشار روزنامه، و در برخي موارد سرعنوان‌هاي موضوعي امكان‌پذير است.

اما به‌كارگيري نظام‌هاي پيوسته و ناپيوسته داراي مشكلاتي مانند هزينه بالا يا عدم ارائه كل متن روزنامه است و معمولا تنها روزنامه‌هاي اختصاصي را پوشش مي‌دهند و روزنامه‌هاي عمومي و محلي كمتر ارائه مي‌شوند؛ از نظر پوشش تاريخي نيز جامع نيستند؛ و مواردي كه شامل حق مؤلف نمي‌شود، مانند سرمقاله‌ها، و عكس‌ها، تبليغات، جدول‌ها، و مانند آن را در بر نمي‌گيرد. صفحات فشرده نيز از نظر روزآمد بودن و ظرفيت محدوديت‌هايي دارند (3: 319-321).

با رقومي شدن روزنامه‌ها، خوانندگان مي‌توانند با استفاده از مودم و يك خط تلفن به بخش‌ها و متن‌هاي مختلف روزنامه دسترسي يابند (12: 5). در اين روش با پويش الكترونيكي (اسكن كردن) صفحات اصل مدرك يا نسخه تهيه شده از ريزنگار، تصاويري الكترونيكي از مدرك تهيه مي‌شود. سپس با استفاده از بازشناسي تصويري حروف (اُ.سي.آر.)[13] اطلاعات اين تصاوير به متني به زبان اسكي[14]  تبديل مي‌گردد، آنگاه با استفاده از نرم‌افزارهاي ذخيره و بازيابي به صورت خودكار مي‌توان اين مدارك را بازيابي كرد. اين روش داراي امتيازهايي به شرح زير است:

1. كاهش فضاي ذخيره‌سازي در قياس با ذخيره‌سازي اصل روزنامه و ميكروفيلم؛

2. امكان دستيابي سريع و همزمان چند كاربر از يك منبع؛

3. امكان دستيابي از راه دور به منابع مرجعي كه قبلا به دليل تمركز، دستيابي به آنها محدود بود؛

4. دستيابي موضوعي به موادي كه قبلا نمايه نشده‌اند از طريق كليدواژه‌هاي موضوعي.

تجربه نشان داده است كه رقومي كردن روزنامه‌ها از طريق ريزنگار، فرايندي وقت‌گير، پرزحمت، و هزينه‌بر است و بازدهي آن به كيفيت ريزنگار و چگونگي سازماندهي مواد بر روي فيلم بستگي دارد. اما هنگامي كه مواد روزنامه‌اي مستقيمآ به صورت الكترونيكي توليد شوند بسياري از محدوديت‌هاي رقومي كردن رفع خواهد شد، زيرا در اين روش ذخيره و بازيابي اطلاعات روزنامه‌اي تسهيل مي‌شود. در اين روش نيز عكس‌ها، اطلاعات تصويري، و تركيب صفحات، و اطلاعات ديگر ذخيره مي‌شوند و بدين‌طريق مي‌توان مقاله را در بافت كلي روزنامه بازيابي كرد (3: 322-323).

امروزه شبكه جهاني اينترنت سهم بزرگ‌تري در انتشار اخبار محلي، ملي، و بين‌المللي دارد. ساختار يك روزنامه با انتقال به وب تغيير مي‌كند؛ زيرا در آن صدا، تصوير، گروه‌هاي بحث و ساير موارد، ابعاد تازه‌اي به پخش خبر مي‌دهند. خبر در اينترنت به‌راحتي و به‌طور مستمر روزآمد مي‌شود و هر كاربر در هر لحظه كه فرصت دارد مي‌تواند خبرهاي مورد نظر را بر روي شبكه ببيند و بخواند (2: 12).

ناشران روزنامه‌ها اين فرصت را براي كاربران شبكه اينترنت به‌وجود مي‌آورند تا اطلاعات بيشتري مانند اطلاعات بصري جالب، كه ارائه آنها در نظام‌هاي ناپيوسته امكان‌پذير نيست، كسب كنند. در زمينه دسترسي به اطلاعات روزنامه‌اي و نشريات ادواري در سطح شبكه جهاني، شبكه جهاني روزنامه‌ها و نشريات ادواري جاري كتابخانه كنگره امريكا يكي از نمونه‌هاست (3: 324).

روزنامه‌هاي ايراني نيز از سال‌ها پيش اقدام به ارائه خدمات پيوسته كرده‌اند. روزنامه همشهري از نخستين روزنامه‌هاي صبح ايران است كه از سال 1374 كار خود را بر روي اينترنت آغاز كرد. پس از آن، روزنامه‌هاي ديگري چون ايران، كيهان، اطلاعات، آفتاب يزد، رسالت، و جز آن از طريق اينترنت قابل دسترسي هستند (7: 8؛ 22: 11). روزنامه الكترونيكي خانه ملت نيز از 22 بهمن 1377 (21: 256) به منظور تقويت ارتباط دو سويه ميان مجلس و مخاطبان، توسط مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، كار خود را بر روي شبكه اينترنت آغاز كرده است (21: 257).

 

مآخذ: 1) آرايي اردكاني، كبري. "مسائل مربوط به نشريات ادواري". كتابداري. دفتر ششم (1355): 25-32؛ 2) "آنچه در مورد اخبار الكترونيكي بايد بدانيم". اطلاع، 11 (مهر 1375): 12-15؛ 3) اسميت، جف. "چگونگي دستيابي به مجموعه و محتواي روزنامه‌ها در عصر دستخوش دگرگوني". ترجمه علي مزيناني، در گزيده مقالات ايفلا (تركيه: 20-26 اوت 1995). زير نظر عباس حري؛ به همت تاج‌الملوك ارجمند. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1375، ص 316-325؛ 4) برزگر كشتلي، حسين. "روزنامه". دانشنامه ادب فارسي (2): فرهنگنامه ادبي فارسي، ص 669-726؛ 5) برگمن، هلموت. "امانت دهي روزنامه بين كتابخانه‌ها: بازگشت به قدم زدن در كتابخانه‌ها". ترجمه الهه اسلاملو، در پژوهش‌هاي نوين اطلاع‌رساني: مقالاتي درباره كتابخانه‌ها، كتابداران و استفاده‌كنندگان. تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، گروه انتشارات، 1371، ص 101-108؛ 6) پيرآلبر، فرناندترو. تاريخ مطبوعات جهان. ترجمه هوشنگ فرخجسته. تهران: پاسارگاد، 1363؛ 7) جعفربيگلو، موسي. "روزنامه‌ها و مجلات پيوسته". پژوهشنامه اطلاع‌رساني. س. چهارم، 11 (تير 1380): 8؛ 8) دياني، محمدحسين. مجموعه‌سازي و فراهم‌آوري در كتابخانه‌ها. اهواز: دانشگاه شهيد چمران، 1377؛ 9) روزنامه انجمن تبريز. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران با همكاري استانداري آذربايجان شرقي، 1374؛ 10) روزنامه دولت علّيه ايران. مدير و نقاش ميرزا ابوالحسن خان صنيع‌الملك غفاري. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1370؛ 11) روزنامه وقايع اتفاقيه. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران؛ مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، 1373؛ 12) "روزنامه‌هايي با مركب ديجيتالي". اطلاع، 8 (تير 1375): 5-7؛ 13) سلطاني، پوري؛ اقتدار، رضا. راهنماي مجله‌ها و روزنامه‌هاي ايران 1376-1377. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1378؛ 14) همو. راهنماي مجله‌ها و روزنامه‌هاي ايران، 1378. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1379؛ 15) سلطاني، پوري؛ راستين، فروردين. دانشنامه كتابداري و اطلاع‌رساني. ذيل "بريده جرايد"؛ "خدمات بريده جرايد"؛ "روزنامه"؛ 16) سهراب‌زاده، مهران. بهره‌مندي شهروندان تهراني از مطبوعات. با همكاري عباس عبدي. تهران: مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، 1371؛ 17) طباطبايي، محيط. تاريخ تحليلي مطبوعات ايران. ]بي جا[: بعثت، 1366؛ 18) قاسمي، فريد. تاريخ روزنامه‌نگاري ايران (مجموعه مقالات). تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، 1379؛ 19) همو. راهنماي مطبوعات ايران: عصر قاجار (1253 ق./ 1215-1304 ش. تهران: مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، 1372؛ 20) همو. راهنماي مطبوعات ايران (1357-1371). تهران: مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، 1372؛ 21) "گفتگو با مهندس ملايري، مؤسس "خانه ملت"، اولين روزنامه الكترونيك ايران". پژوهش و سنجش. س. هفتم، 21 و 22 (بهار و تابستان 1379): 245-265؛ 22) "مؤسسه گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگي ندا رايانه". اطلاع، 6 (ارديبهشت 1375): 10-13؛ 23) نيكنام، مهرداد. آفت‌ها و آسيب‌هاي مواد كتابخانه. تهران: دبيرخانه هيأت امناي كتابخانه‌هاي عمومي كشور، 1371؛

24) Harrod, Leonard Montague. Harrod᾽s Librarians Glassory of Terms Used in Librarianship, Documentation and the Book Crafts and Reference Book. S.V. "Newspaper"; 25) IFLA Round Table on Newspaper; IFLA Section on Serial Publications. Guidlines for Newspaper Preservation Microfilming. The Hagve: IFLA Headquarters, 1996; 26) "Newspaper". Britanica (Micropedia). Vol.8, PP. 661-662; 27) "Newspaper Library". International Encyclopedia of Information and Library Science, P.317; 28) Semonche, Barbara P. "History of News Libraries", 2000 [on-line]. Available: http: //www. ibiblio.org/journlism/News Libhist.html.

سودابه نوذري

 

 

 

 


[1]. Acta Diurna

[2]. Acta Senatus

[3]. Pao

[4]. Newspaper

[5]. News Sheet

[6]. News Book

[7]. News Pamphlet

[8]. Relation

[9]. Newspaper Library

[10]. Public Occurrences Both Foreign and Domestic

[11]. Morgue

[12]. News Plan

[13]. Optical Character Recognition (OCR)

[14]. ASCII

 

بازگشت به فهرست مقالات ر