Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
 

بازگشت به فهرست مقالات ز

 

زيرنويس. اين واژه برابرنهاده كلمه‌هاي SUB-TITLE انگليسي و SOUS-TITRE فرانسوي است و در زبان فارسي نبايد آن را با "پانويس" كه در كتاب‌ها و مقاله‌ها به كار مي‌رود اشتباه كرد.

كاربرد "زيرنويس" در فيلم‌هاي سينمايي بر پرده سينما يا بر روي صفحه تلويزيون يا در نسخه‌هاي ويدئو كاست ديده مي‌شود و در مواردي است كه گفتار يا گفت‌وگوي فيلم به زباني سواي زبان بينندگان يك كشور باشد. زيرنويس ترجمه شده كه در پايين تصوير ظاهر مي‌شود مي‌بايست با صحنه مربوط برابر شده باشد.

طرز ساختن زيرنويس. در گذشته "زيرنويس" با دو شيوه متفاوت بر روي ژلاتين فيلم نقش مي‌گرفت: 1) فن اُپتيك كه عبارت بود از عكسبرداري از نوشته روي كارتن و سپس برابر ساختن نوشته با صحنه تصوير مربوط، كشيدن نگاتيو دوم حاوي تصوير و زيرنويس آن، و قرار دادنش در مونتاژ نگاتيو قطعي فيلم ضمن اصلاح و يكدست ساختن غلظت و كنتراست ميان نگاتيو دوم و صحنه‌هاي نگاتيو اول كه هم در فيلم سياه‌وسفيد و هم در فيلم رنگي صورت مي‌گرفت. ضمناً، نوشته‌اي كه در اصل سياه است در پايين صحنه‌هاي مربوط سفيد ديده مي‌شود. اين فن چون ساختن نگاتيو دومي را شامل مي‌شده تلاش فني بيشتر و هزينه بالاتري را به همراه داشته است؛ 2) فن چاپ، كه شامل عكسبرداري از نوشته‌ها ـ همانند فن اپتيك ـ و ساختن حروف بسيار ريز از نوشته و برابر ساختن جمله‌ها با تصاوير مربوط با ماشين و دستگاه‌هاي ويژه بوده است. اين فن كه در آن، حروف برجسته را به مايعي تركيب يافته از اَسِتون و ديگر مواد آغشته مي‌ساخته‌اند، به دور از دست زدن به نگاتيو، به طور مستقيم، با "خوردن" ژلاتين فيلم بر روي نسخه پوزيتيوِ مورد نمايش نقش مي‌گذاشته، كه بسيار شبيه فن چاپ بوده است. در اين هر دو فن، مشكلي اساسي وجود داشته است، و آن اينكه جمله سفيد نوشته چنانچه روي صحنه تصوير بياباني درخشان يا نماي پوشيده از برف نقش مي‌گرفت، درست خوانده نمي‌شد. براي حلّ اين مشكل، در بسياري از فيلم‌ها به هنگام چاپ، يك "ماسك" مربع مستطيل سياه زير صحنه‌هاي فيلم پيش‌بيني مي‌شد تا زيرنويس سفيد روي آن نقش گيرد و خواندني شود.

كاربردهاي عمده زيرنويس. در بسياري از كشورها، براي نمايش فيلم جديدي كه به زباني سواي زبان كشور نمايش دهنده گويا شده است، هنگام نمايش به اصطلاح "اكران اول" فيلم، به زبان اصلي و با زيرنويس به زبان محلي روي پرده مي‌آيد و در نمايش‌هاي بعدي در نسخه‌هاي دوبله شده عرضه مي‌شود.

در دوران فيلم صامت، در تداوم نمايش فيلم، بر روي پرده نوشته‌هايي مي‌آمده كه همانند قاب تصوير تمام قاب پرده را با حروف درشت سفيد روي زمينه تيره مي‌پوشانده است. جاي قرار گرفتن اين نوشته‌ها در طول فيلم، ضمن مونتاژ، در استوديوي سازنده پيش‌بيني مي‌شده تا به تداوم تأثير صحنه تراژدي يا كمدي در احساس تماشاگر خللي وارد نياورد. اين گونه نوشته‌ها "ميان نويس"[9]  ناميده مي‌شده است. در كشوري كه فيلم به زبان ديگري سواي زبان محلي به نمايش در مي‌آمده و فن "زيرنويس" يا "دوبلاژ" وجود نداشته، گاه از "ميان نويس" استفاده مي‌شده است.در دوران فيلم صامت، و تا مدتي پس از پيدايش فيلم ناطق، شخصي با عنوان "ديلماج" در وسط سالن مي‌ايستاده و نوشته‌ها را مي‌خوانده است. در حال حاضر، "زيرنويس" با كمك وسايل الكترونيكي بسيار پيشرفته در پايين صحنه‌هاي فيلم گذاشته مي‌شود و آنچه شبيه "ميان نويس" باقي مانده، مجموع نوشته‌هايي است كه سازندگان يا بازنگران فيلم را در آغاز يا پايان فيلم معرفي مي‌كند.

 

مآخذ:

1) Coissac, Michel. Sociologie du Cinématographe. Paris, 1925; 2) Devenir du Cinèma (Revue: L᾽Age Nouveau). Paris, 1955; 3) Griffith, Richard. The Movies. London, 1974; 4) Kavoussi, A.H. Le Cinéma et le Comique (Cthese). Paris- Sorbonne, 1952/1953; 5) Metz, Christian. Essais sur la Signification du Cinéma. 2 Vol. Paris, 1975; 6) Idem. Le Signifiant Imaginaire. Paris, 1977; 7) Sadul, Georges. Historire du Cinéma. 6 Vol. Paris, 1960; 8) Taylor, Deems. Birth an Infancy. New York, 1949; 9) Vivie, Jean. Traité Général de Technique du Cinéma. Paris, 1925.

اميرهوشنگ كاووسي

 

بازگشت به فهرست مقالات ز