Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
 

بازگشت به فهرست مقالات ز

 

زيپف، جرج كينگزلي[1] . زيف، زيپ، يا زيپف روانشناس، زبانشناس، و صاحب نظريه‌هاي آماري و زبانشناختي در حوزه ارتباطات انساني، در 1902 در فري‌پورت[2]  ايلي‌نويز به‌دنيا آمد؛ در 1924 از هاروارد فارغ‌التحصيل شد؛ در بن و برلين ادامه تحصيل داد و در آنجا به اخذ درجه دكتري در رشته زبانشناسي تطبيقي نايل آمد و تا پايان عمر در هاروارد به تدريس زبان آلماني پرداخت.

وي نخستين كسي بود كه مطالعه "بسامد كلمات" را نه در جهت سبك‌شناسي ادبي، بلكه به‌منظور آشكاركردن ماهيت ارتباطات ابداع كرد. حاصل اين مطالعات، كه مشابه كار لوتكا*[3]  براي مقالات تحقيقي و قانون بردفورد، ساموئل كلمنت در زمينه چگونگي توزيع مقالات در ميان مجلات بود، نظريه بسامد واژه‌هاست كه به قانون زيپف، جرج كينگزلي  (463:5) يا قانون زبانشناسي زيپف[4]  شهرت دارد (41:2) و در سال 1949 تدوين شده است (328:3؛ 4: ذيل واژه). به عقيده ديوداتو[5]  يكي از حوزه‌هاي اساسي در كتابسنجي، قواعد يا توزيع پراكندگي‌هاي كتابسنجي، نظير قواعد بردفورد، لوتكا، و زيپف است (1: 93-94). زيپف اين قانون را بر اساس فرضيه استوپ[6]  درباره ارتباط ميان رتبه كلمات و فراواني آنها در متني نسبتاً طولاني در كتابي به نام >رفتار انسان و اصل كمترين تلاش<[7]  عرضه داشت (328:3؛ 463:5).

وي معتقد بود كه انسان اشتياق دارد براي رسيدن به هدف و مقصود، با حداقل تلاش منظور خود را منتقل سازد (مبدأ) و طرف مقابل (مقصد) نيز مايل است با حداقل تلاش فكري و با استفاده از واژه‌هاي مختلف بيشترين اطلاعات را از مبدأ دريافت كند؛ كه ميان اين كوشش‌ها، علي‌الاصول، بايد تعادل و توازني ايجاد شود (3: 328-329).

همچنين زيپف در اثر ديگرش با نام >روان‌شناسي زبان<[8 (1935) نظريه‌هاي زبان‌شناسي خود را با ارتباطات انساني به‌طور كلي مرتبط ساخت. سرانجام وي در سال 1950 درگذشت (463:5).

مآخذ: 1) عصاره، فريده. بررسي مختصر كتابسنجي. فصلنامه كتاب. دوره هشتم، 4 (زمستان 1376): 90-97؛ 2) گوپتا، آي.ان.سن. "مروري بر كتابسنجي، اطلاع‌سنجي، علم‌سنجي و كتابخانه‌سنجي". ترجمه مهردخت وزير پوركشميري. اطلاع‌رساني، دوره دهم (جديد)، 2 و 3 (تابستان و پاييز 1372): 38-58؛ 3) هويدا، عليرضا. آمار و روش‌هاي كمّي در كتابداري و اطلاع‌رساني. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، 1378.

4) Harrod, Leonard Montague. Harrod᾽s Librarias᾽ Glossary of Terms Used in Librarianship,... S.V. "Zipf's Law"; 5) "Zipf, George Kingsley". International Encyclopedia of Information and Library Scince. P.463.

سودابه نوذري


 [1]. Georg Kingsly Zipf

 [2]. Freeport

 [3]. Lotka

 [4]Zipf᾽s Law of Linguistics

 [5]. Diodato

 [6]. Stoup

 [7]. Human Behaviour and the Principle of Least Effort

 

بازگشت به فهرست مقالات ز