Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات س

 

سوريه، كتابخانه‌هاي. سوريه كشوري جمهوري واقع در جنوب غربي آسياست كه از شمال به تركيه، از شرق به عراق، از جنوب به اردن، و از غرب به اسرائيل و لبنان و درياي مديترانه محدود مي‌شود. جمعيت آن (طبق آمار سال )2005 752,448,18 نفر و مساحت آن 180,185 كيلومتر مربع است. زبان رسمي اين كشور عربي است.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي اسد، كتابخانه ملي سوريه محسوب مي‌شود. اين كتابخانه در 1984 تأسيس شد و به‌عنوان كتابخانه رسمي از طريق قانون واسپاري پنج نسخه از همه مواد منتشر شده در سوريه و يا آنچه را كه به‌وسيله سوري‌ها در ساير كشورها منتشر مي‌شود، دريافت مي‌كند. تا ،1990 مقررات قانون واسپاري جديد در مورد كليه مواد كتابي و غيركتابي اعمال شده بود. مجموعه كتابخانه در سال 2003 شامل 000,262 جلد كتاب بوده است. ساختمان جديد كتابخانه در نه طبقه، با 000,22 مترمربع وسعت، گنجايش 000,000,2 جلد كتاب را دارد. كتابخانه داراي هشت اتاق مرجع اصلي با 500 صندلي براي خوانندگان، يك اتاق مطالعه براي نابينايان، يك تالار، و محلي براي برگزاري سمينار، و دو اتاق پذيرايي است.

مجموعه كتابخانه، هر آنچه را كه در سوريه منتشر مي‌شود، از جمله كتاب‌ها، پيايندها، نت‌هاي موسيقي، فيلم‌هاي فرهنگي و تجاري، و اسلايد آثار هنرمندان تجسمي سوري را دربرمي‌گيرد. مجموعه غيركتابي روي هم به 500,12 فقره بالغ مي‌شود. كتابخانه همچنين داراي مجموعه‌اي با 000,19 نسخه خطي عربي، پايان‌نامه‌هاي دكترا و آثار برگزيده از ساير كشورهاست كه از طريق خريد، واسپاري، مبادله، و يا اهدا فراهم شده‌است.

كتابخانه در طول سال براي كساني كه در حوزه كتابخانه‌ها، آرشيوها، و نگهداري اسناد كار مي‌كنند، دوره‌هاي آموزشي برگزار مي‌كند. اين كتابخانه، بر نمايشگاه سالانه عربي نظارت دارد كه در آن بسياري از ناشران سوري و عرب شركت مي‌كنند. كتابخانه ملي عهده‌دار انتشار سالانه كتابشناسي ملي سوريه (از 1984 به بعد)، كتابشناسي ملي انتشارات سوريه قبل از 1948 (به‌صورت نامنظم)، نمايه تحليلي پيايندهاي سوري (از 1985 به‌صورت فصلنامه)، و رساله‌هاي كارشناسي ارشد و دكتراي دانشجويان سوري در دانشگاه‌هاي داخل و خارج سوريه است. كتابخانه از 1990، پايگاه اطلاعاتي متن كامل قوانين مصوب سوريه (از 1918 به‌بعد) و تعدادي پايگاه اطلاعاتي ديگر را ايجاد كرده‌است.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. دانشگاه دمشق كه در 1919 ايجاد شد، داراي يك كتابخانه مركزي و 26 كتابخانه وابسته با مجموع 000,290 جلد كتاب و قريب 5500 پيايند است. دانشگاه حلب (تأسيس 1960) داراي يك كتابخانه مركزي و 20 كتابخانه وابسته با مجموعه‌اي بالغ بر 000,250 جلد، 1400 پيايند، و 6000 فقره مواد غيركتابي است. دانشگاه تشرين در لاذقيه[1]  (1971) 000,26 جلد كتاب در كتابخانه مركزي و 6 كتابخانه وابسته به خود دارد. دانشگاه البعث (1980) داراي يك كتابخانه مركزي و هفت كتابخانه وابسته با مجموع 000,10 جلد است. مركز مطالعات و پژوهش‌هاي علمي (1970) داراي 000,20 جلد كتاب، بيش از 1200 نشريه، 5300 فقره گزارش و جزوه، و 3500 فقره مواد غيركتابي است.

كتابخانه‌هاي عمومي. وزارت فرهنگ عهده‌دار نظارت بر كتابخانه‌هاي عمومي سوريه است. اين كتابخانه‌ها شامل كتابخانه ملي در حلب و مراكز فرهنگي سراسر كشور، از جمله كتابخانه الظاهريه در دمشق، است كه به‌وسيله فرهنگستان عربي وزارت آموزش عالي اداره مي‌شود. سوريه داراي بيش از 90 مركز فرهنگي است كه علاوه بر مجموعه‌هاي كتاب در زمينه علوم انساني و علوم اجتماعي، فعاليت‌هاي فرهنگي نظير سخنراني، گردهمايي، اجراي موسيقي، برگزاري نمايشگاه، و نمايش فيلم دارند. اين مراكز در مجموع بيش از 000,000,1 جلد كتاب و پيايند دارند. همچنين وزارت فرهنگ از طريق 40 كتابخانه سيار درصدد توسعه خدمات كتابخانه‌اي به همه ساكنان نواحي شهر و روستاست.

كتابخانه الظاهريه[2]  (1882) تا قبل از 1984 به‌عنوان كتابخانه ملي عمل مي‌كرد. اين كتابخانه داراي نسخ خطي گردآمده از كتابخانه‌هاي شخصي بود. سپس نسخه‌هاي خطي و كتاب‌هاي كمياب آن به كتابخانه ملي اسد منتقل شد. كتابخانه الظاهريه در حال حاضر داراي 000,140 جلد كتاب و پيايند در زمينه علوم انساني و علوم اجتماعي است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. سوريه داراي بيش از 900 كتابخانه آموزشگاهي در همه سطوح آموزشي است كه به‌طور عمده به‌وسيله معلمان تمام‌وقت اداره مي‌شود كه در دوره‌هاي برگزار شده توسط وزارت آموزش و پرورش تعليم ديده‌اند. اين كتابخانه‌ها روي هم داراي 000,800 جلد كتاب در همه زمينه‌هاي موضوعي هستند.

كتابخانه‌هاي تخصصي. وزارتخانه‌ها و ادارات دولتي و بيشتر مؤسسات به‌منظور حمايت از پژوهش‌هاي كاركنان خود داراي مجموعه‌هايي هستند. مجموعه‌هاي آنها از 500 تا 000,20 جلد در نوسان است. بعضي از اين كتابخانه‌ها كه داراي نشريات و مواد غيركتابي هستند، منابع خود را نيز تكثير مي‌كنند و از رايانه‌هاي شخصي در انجام كار استفاده مي‌كنند. آمار دقيقي از تعداد كتابخانه‌هاي اختصاصي و مجموعه آنها در دست نيست.

حرفه كتابداري. تا 1984 كتابداران سوري در خارج آموزش مي‌ديدند، زيرا سوريه فاقد دانشكده كتابداري بود. در آن سال، يعني زماني كه اين كشور داراي 75 نفر كتابدار حرفه‌اي آموزش ديده بود، دانشكده ادبيات دانشگاه دمشق، بخشي را براي آموزش كتابداري داير كرد. تا 1990، اين رشته 40 نفر فارغ‌التحصيل و 450 دانشجوي ثبت‌نام شده داشت.

غسّان لَحَم[3](WELIS)

 ترجمه سيمين نيازي

 

 


.[1] Latakia

.[2] Al-Zaheria Library

.[3] Ghassan Lahham

 

 

بازگشت به فهرست مقالات س