Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ف

 

فيجي، كتابخانه‌هاي. فيجي مجموعه 320 جزيره در جنوب اقيانوس آرام است. اين كشور تقريبآ در 3200 كيلومتري شرق استراليا و 5200 كيلومتري جنوب هاوايي واقع است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2005) حدود 354,893 نفر برآورد شده است و مساحت آن 274,18 كيلومترمربع است. فيجي در 1970 استقلال خود را از بريتانيا به‌دست آورد و از 1987 جمهوري شد. زبان رسمي اين كشور انگليسي است، ولي زبان‌هاي فيجييايي، هندي، و چيني در مناطق روستايي آن رايج است.

تاريخچه. مبلّغان مذهبي نخستين كتابخانه‌ها را در فيجي (1855) تأسيس كردند. تاجران انگليسي شكر، كتابخانه‌هاي اماني را برمبناي حق عضويت پايه‌گذاري نمودند. كتابخانه راماكريشنا[1] ، در نادي در 1928 تأسيس شد و كتابخانه كارنگي[2]  در سووا سال‌ها منبع اصلي تأمين مواد خواندني در جزيره بود. بين سال‌هاي 1944 تا 1965 گزارش‌ها، برنامه‌ها، و پيشنهادهايي براي ايجاد كتابخانه ملي ارائه شد، ولي به نتيجه نرسيد. بعد از آن، تحولات كتابخانه‌ها پراكنده و عمومآ زودگذر بود. طرح‌هاي تجديد ساختار كتابخانه‌هاي تخصصي مسكوت ماند؛ به كتابخانه‌هاي آموزشگاهي توجه لازم نشد؛ كتابخانه‌هاي عمومي تحت‌نظارت اداره خدمات كتابخانه‌اي فيجي، به سبب كم توجهي شوراي‌هاي شهر فراموش شدند؛ البته كتابخانه‌هاي مؤسسات آموزش عالي و دانشگاهي، به‌خصوص كتابخانه دانشگاه پاسيفيك جنوبي بسيار پيشرفت كرد، ولي هنوز برنامه‌اي براي كتابخانه ملي موجود نيست.

كتابخانه ملي. "اداره خدمات كتابخانه‌اي فيجي" در 1964 تأسيس شد و هم‌اكنون بخشي از وزارت آموزش، جوانان، و ورزش است. مسئوليت اين مركز در مدت 25 سال اول تأسيس آن، چهاربار از يك وزارتخانه به وزارتخانه ديگر منتقل شد. كتابخانه‌هاي عمومي آن در همه شهرهاي بزرگ وجود دارد، دو كتابخانه سيار و خدمات امانت پستي و يك سرويس صندوق كتاب دارد. اين كتابخانه در 1987، تجديد سازمان شد و مسئوليت كامل كتابخانه‌هاي آموزشگاهي و كتابخانه‌هاي تخصصي را برعهده گرفت.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. دانشگاه پاسيفيك جنوبي كه در 1968 تأسيس شده است، تنها دانشگاه فيجي است. اين دانشگاه در سووا، پايتخت، واقع است و داراي بزرگ‌ترين كتابخانه فيجي است. ساختمان جديد آن با مساحت 6500 مترمربع و فضايي با ظرفيت 600 خواننده در ماه مي 1988 گشايش يافت. در اين كتابخانه 000,320 جلد كتاب، 405,13 نشريه جاري، 5000 نقشه، 6000 ريزنگار، 000,40 جلد كتاب مربوط به مجموعه تخصصي اقيانوسيه و يك آرشيو با 4800 نوار موسيقي اقيانوسيه موجود است. اين كتابخانه رايانه‌اي شده است و از نظام خودكار كتابخانه‌اي يوريكا[3]استفاده مي‌كند. كتابخانه دانشگاه با ساير كتابخانه‌هاي مراكز آموزش عالي فيجي كه مجموعه‌هاي كوچك‌تري دارند، مثل مدرسه كشاورزي فيجي (000,25 جلد)، مؤسسه فناوري فيجي (000,20)، دانشكده الهيات پاسيفيك (000,20)، حوزه علميه منطقه‌اي اقيانوسيه (000,15)، دانشكده پزشكي فيجي (000,120)، دانشكده پرستاري فيجي (000,50)، و دانشكده تربيت معلم لاتوكا (5000) همكاري مي‌كند.

كتابخانه‌هاي عمومي. مهم‌ترين كتابخانه‌هاي عمومي عبارتند از: كتابخانه منطقه‌اي غربي (000,150 جلد)؛ كتابخانه شهر سووا (000,40)، كتابخانه شوراي شهر لاباسا (8000)، كتابخانه شوراي شهر نادي (000,60)، و كانون محلي لووكا (4000). بعد از 1980، با حمايت اداره خدمات كتابخانه‌اي فيجي و شوراهاي شهر و با همكاري كاردانان كتابداري، مجموعه‌هاي كتابخانه عمومي كوچكي تأسيس شد.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. "اداره خدمات كتابخانه‌اي فيجي" كه پيش‌تر از آن سخن رفت، مسئوليت توسعه كتابخانه‌هاي آموزشگاهي را برعهده دارد. اين مركز، با هدف گنجانيدن خدمات كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني در برنامه‌هاي آموزشي براي طراحي، برنامه‌ريزي، و اجراي كارگاه‌هاي
آموزشي به كتابدار ـ معلمان خدمات مشاوره‌اي ارائه مي‌دهد. در اواخر دهه 1980، تعداد 681 مدرسه ابتدايي و 141 مدرسه متوسطه در فيجي وجود داشت كه برخي داراي كتابخانه‌هاي خوبي بودند، تعدادي از آنها كتابخانه‌هاي كلاسي يا كُمُدي داشتند، و بعضي ديگر اصلا كتابخانه نداشتند. اداره خدمات كتابخانه‌اي تا حد امكان براي اين مدارس مواد خواندني فراهم مي‌آورد. دسترسي به كتابخانه‌ها، به‌خصوص براي دانش‌آموزان روستايي، با محدوديت‌هايي روبه‌روست. براي كاهش نسبي اين مشكل، 25 مركز رسانه‌اي در مناطق روستايي داير شده است.

كتابخانه‌هاي تخصصي. در نتيجه آگاهي از اهميت كتابخانه‌ها و اطلاعات در توسعه ملي و تصميم‌گيري‌هاي مناسب، تعداد كتابخانه‌هاي تخصصي از نيمه دهه 1980 روبه افزايش گذاشت. فيجي داراي 120 كتابخانه تخصصي است كه در مراحل مختلف رشد هستند. تعدادي از آنها كه مجموعه‌هاي خوب ايجاد كرده و خدمات مناسب ارائه مي‌دهند عبارتند از: واحد اطلاعات وزارتخانه صنايع اوليه، كتابخانه شيلات فيجي (000,60 جلد)، كتابخانه منابع معدني[4] ، كتابخانه شوراي آموزش ملي فيجي[5] ، كتابخانه وزارت انرژي[6] ، و كتابخانه برنامه‌ريزي اقتصادي[7] ، بانك اندوخته فيجي، دفتر سازمان ملل مستقر در سووا، و برخي سفارتخانه‌ها نيز كتابخانه‌هايي دارند.

آموزش. كتابخانه دانشگاه پاسيفيك جنوبي گواهينامه كتابداري ارائه مي‌دهد. اين دانشگاه يك دوره آموزش از راه دور دارد و از ابتداي 1990 دوره كتابداري و اطلاع‌رساني حضوري برگزار مي‌كند. در دهه 1980، تعداد 91 دانشجو از آن فارغ‌التحصيل شده‌اند و در كتابخانه‌هاي فيجي و ساير كشورهاي اقيانوس آرام جنوبي به‌كار مشغول شده‌اند.

حرفه كتابداري. انجمن كتابداران فيجي در 1972 تأسيس شد. در اواخر دهه 1980 تعداد اعضاي آن به 155 نفر رسيد كه شامل 35 كتابدار آموزشگاهي است. انجمن، كارگاه‌هاي آموزشي و هفته كتابخانه ملي را (در هر سال)، برگزار مي‌كند. اين انجمن برنامه انتشاراتي فعالي دارد.

            استر باتيري ويليامز[8]  (WELIS)

 

                ترجمه فرزانه فرزين

 

 
 

[1]. Ramakrishna Library

[2]. Carnegie Library

[3]. URICA

[4]. Mineral Resources Library

[5]. Fiji National Trainig Council Library

[6]. Ministry of Energy Library

[7]. Economic Planning Library

[8]. Esther Batiri Williams

 

بازگشت به فهرست مقالات ف