Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

كتابخانه اسكندريه [1] . در 1987، شوراي  وزراي علوم كشورهاي عضو سازمان ملل زير نظر يونسكو تشكيل شد و تريچيس، وزير علوم يونان در آن زمان، موافقت يونان را براي احياي كتابخانه اسكندريه اعلام كرد (2: 106).

بازآفريني كتابخانه اسكندريه يكي از طرح‌هاي بين‌المللي در "دهه توسعه فرهنگي" است كه به ابتكار يونسكو در 21 ژانويه 1988 اعلام شد. يونسكو با همكاري "برنامه توسعه سازمان ملل" و مقامات مسئول مصر كوشيده است كه هزينه اين طرح را تأمين كند. در سپتامبر 1988 طرح به مسابقه بين‌المللي گذاشته شد.

از ميان 1300 طرح از 77 كشور، 524 طرح براي داوري برگزيده شد. برنده اول يك شركت معماري نروژي بود و جايزه اول عبارت بود از 60000 دلار به اضافه حق طراحي و نظارت بر كل ساختمان. اين كتابخانه در زميني به مساحت چهار هكتار كه از طرف دولت مصر هديه شده بود، با زيربنايي به مساحت 000,65 مترمربع ساخته شد (7:1-12). همچنين اين طرح با تأسيس سازماني به‌نام "شوراي بين‌المللي بازسازي كتابخانه باستاني اسكندريه" به رياست فدريكو مايور، سران دولت‌ها و مشاهير سياسي، علمي، و فرهنگي در آسوان تشكيل شد. شوراي بين‌المللي كتابخانه اسكندريه از 15 نفر تشكيل شده است. رئيس برنامه‌ريزي كتابخانه از طرف سازمان يونسكو، 5 نفر مصري، و 9 نفر از كشورهايي چون يونان، فرانسه، و ايتاليا هستند. دبيرخانه كتابخانه از طرف يونسكو تعيين و از ميان مصري‌ها انتخاب مي‌شود (2: 105-106).

نماي كتابخانه كنوني جلوه‌اي نمادين دارد و تركيبي از معماري اسلامي و غربي است كه قسمت اعظم آن در زيرزمين است؛ ساختمان آن مدور و به سوي بندر باستاني اسكندريه قرار دارد (4). اين ساختمان در ده طبقه بنا نهاده شده و مدرسه بين‌المللي مطالعات اطلاع‌رساني به شكل يك مثلث در طبقه دوم آن قرار دارد كه به‌وسيله پلي به دانشكده اسكندريه متصل مي‌شود. مساحت كتابخانه اصلي 25000 مترمربع است و 2050 اتاق دارد. مهم‌ترين بخش كتابخانه، بخش فعاليت‌هاي فرهنگي است كه در واقع بخش نمايش كتابخانه به‌حساب مي‌آيد و بعداز آن پنج قسمت عمومي و چهار مجموعه اختصاصي نيز وجود دارد كه همزمان نيازهاي 2000 مراجعه كننده را برآورده مي‌كند. كتابخانه از سه بخش يوناني، عربي، و اسلامي تشكيل شده است (2: 105-106). اين كتابخانه و موزه تاريخي آن به‌طور رسمي در ژانويه 2003 گشايش يافت. بخش‌هاي اصلي كتابخانه عبارتند از :

1. كتابخانه طه حسين، شامل مجموعه فهرست‌ها، بخش سفارشات، اسكن، رايانه، و مواد ديداري و شنيداري؛

2. كتابخانه جوانان، ويژه سنين 12 تا 18 سال؛

3. كتابخانه كودكان، مخصوص سنين 6 تا 12 سال؛

4. كتابخانه چند رسانه‌اي، شامل لوح فشرده، دي‌وي‌دي، عكس، و فيلم ويدئويي؛

5. اتاق ريزفيلم‌خوان، شامل اسناد، نسخ خطي، روزنامه‌ها، و مجموعه ريزفيلم‌ها؛

6. اتاق قرائت كتاب‌هاي خطي: شامل كتاب‌هايي به زبان عربي، تركي، و فارسي؛ و

7. اتاق قرائت كتاب‌هاي كمياب: شامل كتاب‌هاي منتشر شده قبل از 1920، همچنين كتاب‌هاي چاپ عكسي و كتاب‌هاي اهدايي.

دسته‌بندي موضوعي كتاب‌ها شامل: خواندني‌هاي عمومي، هنر و فناوري، تاريخ، ادبيات،فلسفه و اديان و عقايد، و علوم و تحقيقات است (3).

بازيابي اطلاعات نيز از فناوري روز جهان برخوردار است كه با استفاده از فهرستبرگه‌هاي ديويي، كنگره، مارك، و نظام رايانه‌اي يوني كُد با شبكه جهاني در ارتباط هستند (5).

اين كتابخانه چون همواره به‌صورت بين‌المللي عمل كرده و متون مختلف از همه جا در آن گردآوري شده است، از همين‌رو، فرهنگ و زبان همه ملل را دربر مي‌گيرد.

 

مآخذ: 1) سلطاني، پوري. "بازسازي كتابخانه اسكندريه". فصلنامه كتاب. دوره هفتم، 2 (تابستان 1375): 7-18؛ 2) نيكولوپولوس، پانايوتيس. "كتابخانه اسكندريه"، ترجمه عيسي رضازاده. پيام كتابخانه. دوره سوم، 1 (بهار 1372): 105-106؛

3) "Bibliotheca Alexandri, library of Alexandria, Egypt". [on-line].available: http://www.bibalex.gov [20 Jul.2003]; 4) Vogeler, Albert.R. "Great libraries of the world. Bibliotheca Alexandrina: Phoenix or, Turkey?", 2001. [On-line]. Available: http:// library. fullerton.edu/patrons/ patrons,-underline Alexandrina. htm. [20 Jul. 2003]; 5) Weidinger, Beverly. "The New Bibliotheca Alexandrina". NLCL et Journal. Vol.2, No.2 (Sum. 2002). [On-line]. Available: http://www. northlakecollege. edu/nlcl/e Journal 2-2/htm. [20 Jul. 2003].

  زهرا حداد

 

[1]. براي كتابخانه اسكندريه كهن نگاه كنيد ذيل: كتابخانه‌هاي باستان و قرون وسطي

 

 

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ك