Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

كتابخانه سازمان جهاني كار[1] . اين كتابخانه مركز جهاني اطلاع‌رساني و كامل‌ترين كتابخانه در حوزه‌هاي كار و ارتباطات كاري، استخدام، تأمين اجتماعي، آموزش حرفه‌اي، شرايط كار كارگران، قوانين كار، جنبه‌هاي مرتبط با اقتصاد و توسعه اجتماعي كار، و بهترين مكان براي دسترسي به كتاب‌ها، نشريات و اسناد اين سازمان است (1: 15). اين كتابخانه در بخش جنوبي ساختمان مركزي سازمان جهاني كار در شهر ژنو در سوئيس واقع شده است (16).

تاريخچه. پس از ايجاد سازمان جهاني كار در ،1919 مجموعه‌هاي كتابخانه‌هاي انجمن بين‌المللي قانون كار، انجمن بين‌المللي بيكاري[2] ، و انجمن بين‌المللي براي پيشرفت اجتماعي، بنيان و اساس كتابخانه سازمان جهاني كار را تشكيل دادند. بين سال‌هاي 1919-1965، كتابخانه از لحاظ كميت و موضوعاتِ تحت‌پوششِ سازمان جهاني كار و همگام با آن رشد كرد. در آن سال‌ها از شيوه‌هاي سنتي و از رده‌بندي دهدهي جهاني براي سازماندهي مجموعه‌ها استفاده مي‌شد. در 1963، فناوري رايانه به كتابخانه وارد شد و از 1965 به بعد يك دوره خودكارسازي 10 ساله آغاز شد. بسياري از عمليات كتابخانه از شيوه دستي به رايانه‌اي تبديل شد. كتابخانه يك نظام مديريت منابع و ذخيره و بازيابي اطلاعات به‌نام "سيستم علمي و اطلاعاتي يكپارچه (آي.سيس)"[3]  را توليد كرد. از اين نظام در بيش از 100 سازمان ملي، بين‌المللي، و منطقه‌اي در سراسر جهان استفاده مي‌شد. به‌رغم موفقيت آن، كتابخانه سازمان جهاني كار در 1978 تصميم گرفت كه آن را با ميني‌سيس[4] كه يك نظام جديد است و از آي.سيس مشتق شده و توانايي اجرا بر روي رايانه‌هاي كوچك را دارد، جايگزين كند. ميني‌سيس همان كاركردهاي آي.سيس را داشت با اين تفاوت كه كاربر روي آن كنترل بيشتري داشت. نتيجه آن به‌وجود آمدن فهرست رايانه‌اي كتابخانه به‌نام ليبرداك[5]  است كه موجودي كتابخانه را از 1965 به بعد عرضه مي‌كند (7: 1-2).

پايگاه اطلاعاتي ليبرداك. اين پايگاه شامل بيش از 180000 ركورد كتابشناختي به همراه چكيده‌ها و كليدواژه‌هاي منتخب از >اصطلاحنامه كار، استخدام، و آموزش< است و تقريبآ بيش از 600 ركورد جديد در هر ماه به آن اضافه مي‌شود. اين پايگاه شامل طرح‌هاي تحقيقاتي و گزارش‌ها، مطالعات و طرح‌هاي پژوهشي در حوزه كاري، استخدام، آموزش حرفه‌اي، تأمين اجتماعي، اقتصاد، و توسعه اجتماعي، و غيره است (8؛ 10).

ليبرداك حدود 15 درصد كل موجودي كتابخانه سازمان جهاني كار را دربرمي‌گيرد و همچنين شامل آثار مكتوب نادري است كه توسط سازمان‌هاي دولتي، كارفرمايان، و كارگران ايالت‌هاي عضو سازمان جهاني كار تدوين شده است. اين پايگاه از طريق خدمات بازيابي اطلاعات آژانس فضايي اروپا[6]، شبكه اطلاعاتي منابع انساني[7] ، و اُربيت[8]  قابل جست‌وجوست. مجموعه‌هاي فرعي پايگاه اطلاعاتي ليبرداك در بسياري از مراكز منطقه‌اي و ادارات سازمان جهاني كار و مؤسسات غيرانتفاعي در افريقا، امريكاي شمالي، آسيا، و كارائيب موجود هستند (8).

مجموعه‌ها. مجموعه كتابخانه سازمان جهاني كار شامل بيش از 1500000 كتاب، گزارش، نشريه ادواري، متن حقوقي، انتشارات آماري، گزارش كنفرانس‌هاي بين‌المللي، اسناد، و تك‌نگاشت‌ها در حوزه كار به سه زبان انگليسي، فرانسوي، و اسپانيولي است كه از 1920 به بعد منتشر شده است (5؛ 15). اين مجموعه تمام كتاب‌ها، مجلات، گزارش‌ها، و اسنادي را كه مؤسسه مطالعات بين‌المللي كار (آي.آي.ال.اس.) و انجمن بين‌المللي تأمين اجتماعي منتشر كرده‌اند، در اختيار دارد. صورت اين مجموعه در چند فهرست چاپي كتابي تهيه و در ليبرداك موجود است (4؛ 5). بخش‌هاي مهم آن عبارتند از:

1. مجموعه نشريات ادواري. اين بخش بيش از 80000 عنوان مجله و خبرنامه از سراسر دنيا در موضوع كار، شرايط اقتصادي و اجتماعي، مجموعه مقالات كنفرانس، نقد و بررسي، و مجموعه گزارش‌هاي سازمان جهاني كار به زبان‌هاي انگليسي و فرانسوي و اسپانيولي دارد (6). نشريات اصلي و پراستفاده اين بخش اسناد كنفرانس‌هاي سازمان جهاني كار (از نخستين جلسه در 1919 تاكنون)، اسناد نهادهاي اجرايي سازمان، و اسناد كنفرانس‌هاي منطقه‌اي سازمان ــ به‌صورت ريزفيلم ــ است و در تالار مطالعه كتابخانه سازمان جهاني كار قرار دارد (12؛ 13). اسناد جلسات فني و منطقه‌اي نيز، از 1966، به‌صورت پيوسته و رايگان در اختيار عموم قرار دارد. همچنين مجلات و خبرنامه‌هاي اصلي سازمان به‌طور كامل در ليبرداك نمايه شده‌اند (6).

2. مجموعه تاريخ سازمان جهاني كار. از زمان تأسيس كتابخانه سازمان جهاني كار، تعداد 2007 كتاب، جزوه، مقالات تجديد چاپ شده و پايان‌نامه از 1912-1970 در كتابخانه نگهداري مي‌شود. اين مجموعه در ليبرداك فهرست شده است و فقط به اعضا و همكاران سازمان امانت داده مي‌شود و ديگران فقط در محل مي‌توانند از آنها استفاده كنند (3).

3. مجموعه مرجع.

4. مجموعه كتاب‌هاي نادر و كمياب. مجموعه 405 قلم تك‌نگاشت پيش از سال 1965، در حوزه‌هاي كار، اقتصاد، و شرايط اجتماعي كار وجود دارد كه در مخازن بسته نگهداري مي‌شود. محتواي اين مجموعه را در ليبرداك مي‌توان ديد. اين مجموعه امانت داده نمي‌شود و فقط با درخواست ويژه در محل كتابخانه قابل استفاده هستند (14).

5. مجموعه آلبرت توماس. مجموعه كتاب‌ها، جزوات و سخنراني‌هاي نخستين مديركل سازمان جهاني كار، روزنامه‌نگار، و سياستمدار بنام (2).

6. مجموعه آمارهاي كار. شامل 64300 عنوان نشريه آماري و خلاصه‌هاي سالانه به زبان‌هاي مختلف در موضوعات مرتبط با كار (9).

خدمات كتابخانه. كتابخانه خدمات خود را دو سطح ارائه مي‌كند:

1. خدمات اطلاع‌رساني. ژنو يك سرويس مشاوره اطلاعاتي از طريق تلفن، پست الكترونيكي، دورنگار، و يا حضوري دارد.به‌علاوه چندين مركز اطلاعات تخصصي مانند سه مركز سندپردازي آبوجان، ليما، و بانكوك وجود دارد كه به‌اشاعه اطلاعات در حوزه‌هاي فعاليت سازمان جهاني كار مي‌پردازند (10).

2. تدوين كتابشناسي‌ها. مراجعه‌كنندگان مي‌توانند جست‌وجوي موضوعي در فهرست پيوسته كتابخانه ــ ليبرداك ــ با آدرس اينترنتي http://www.labordoc.ilo.org، انجام دهند. همچنين برگه درخواست در محل ميز اطلاع‌رساني كتابخانه را كامل كرده و كتابشناسي موردنظر خود را با پست، پست الكترونيكي، و يا نمابر (حداكثر 10 صفحه) دريافت كنند (11).

اين كتابخانه به‌صورت الكترونيكي در آدرس www.ilo.org در دسترس مخاطبان است و امكان كپي گرفتن از همه صفحات كتاب‌ها و مقالات و فروش پيوسته آنها نيز براي مراجعه‌كننده، وجود دارد. در اين سايت قسمتي نيز به ارائه مطالبي درباره چگونگي استفاده از اين كتابخانه اختصاص داده شده است كه به بخش‌هايي مثل روش يافتن اطلاعات درباره كار كودكان، چگونگي يافتن قوانين كار در سطح ملي و بين‌المللي و چگونگي يافتن اخبار و مقالات در زمينه‌هاي مختلف كار تقسيم مي‌شود. همچنين بازديدكنندگان از اين كتابخانه الكترونيكي مي‌توانند نرم‌افزارهاي لازم را براي استفاده پيوسته از كتابخانه، به‌صورت رايگان ذخيره كنند.

كتابخانه سازمان جهاني كار از ساعت 10 صبح تا 5 بعدازظهر از دوشنبه تا جمعه آماده ارائه خدمات به مراجعه‌كنندگان است (1: 15).


مآخذ: 1) "درباره سازمان جهاني كار، ILO". هفته كتاب. 29 آبان 1384؛

2) "The Albert Thomas Collection". [On-line]. Available": http://www.ila.org/public/english/support/lib/collect/30thom. htm. [10 Nov.2004]; 3) "The ILO History Collection". [On- line]. Available": http://www.ilo.org/public/english/support/ lib/collect/26his.htm. [6 Nov. 2004]; 4) "ILO Monographs". http:// www.ilo.org/public/english/support/lib/collect//02ilom. htm. [6 Nov. 2004]; 5) "The ILO Publication Collection". [On-line]. Available: http:// www. ilo. org/ public/ english/ support/lib/collect/01ilo.htm. [6 Nov. 2004]; 6) "The ILO Publication Collection:ILO Periodicals".[On-line].Available: http:// www.ilo.org/public/english/support/ lib/collect/04ilop. htm. [10 Nov. 2004]; 7) International Labour Organization Library: Development of the ILO Library. Geneva: International Labour Organisation Library, 2002; 8) "Labordoc ILO Library". [On-line]. Available: http://www. labordoc.ilo.org/ [6Nov.2004]; 9) "The Labour Statistics Collection". [On-line]. Available: http://www.ilo.org/public/ english/lib/collect/10stat.htm. [10Nov.2004]; 10) "Library and Information Services". [On-line]: Available: http://www. ilo. org/ public/ english/ bureau/ inf/ download/ leaflet/ pdf/ leaflet2001. pdf. [2 Nov. 2004]; 11) "Library Services". [On-line]. Available: http:// www.ilo.org/ public/ english/ support/lib/about/services. htm. [10 Nov. 2004]; 12) "The Main Periodicals Collection". [On-line]: Available: http:// www.ilo/org/public/english/ support/ lib/collect/20per.htm. [2Nov. 2004]; 13) Microfilm Collection of Periodicals. [On-line]. Available: http://www.ilo/ org/ public/ english/ support/ lib/ collect/ 14micro. htm.[6Nov.2004]; 14) "The Rare Book Collection". [On-line]. Available: http://www. ilo/org/public/english/ support/lib/collect/25rare.htm. [10Nov. 2004]; 15) "Take a Virtual Walk Through the ILO Library Collection". [On-line]. Available: http://www.ilo/org/public/ english/ support/ lib/ about/ collections.htm. [2Nov.2004]; 16) "Welcome to the ILO Library". [On-line]. Available: http:// www.ilo/ org/ public/ english/ support/ lib/index.htm. [10Nov. 2004].

                ميترا صميعي

 

 


[1]. International Labour Organization Library

[2]. International Association on Unemployment    

[3]. Integrated Scientific and Information System (ISIS)

[4]. MINISIS    

[5]. Labordoc

[6]. European Space Agencys Information Retrieval Service

[7]. Human Resource Information Network    

[8]. ORBIT    

بازگشت به فهرست مقالات ك