Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

كتابخانه‌هاي ايالتي[1] . اين كتابخانه‌ها وابسته به دولت‌هاي ايالتي در يك حكومت فدرال هستند. در نظام فدرال، ايالت‌ها واحدهاي سياسي تشكيل‌دهنده كشورند كه در امور داخلي از قبيل تعليم و تربيت، بهداشت، حمل و نقل، نيروي انتظامي، و تجارت حق حاكميت دارند. حدود اختيارات قانوني دول عضو فدراسيون را قانون اساسي فدرال تعيين مي‌كند و دولت مركزي يا فدرال اداره روابط خارجي، ضرب سكه، و دفاع ملي را بر عهده دارد (2: ج 2، ص 1848). بدين ترتيب، كتابخانه ايالتي، كتابخانه‌اي است كه با بودجه ايالتي اداره مي‌شود و مسئول جمع‌آوري و نگهداري اسناد ايالتي و فراهم آوردن مجموعه‌اي براي استفاده مردم آن ايالت است.

مجموعه كتابخانه ايالتي شامل تاريخ ايالت و كتاب‌ها و روزنامه‌هايي است كه در همان ايالت منتشر مي‌شود. در بيشتر ايالات مجموعه كتابخانه به نحوي است كه بتواند نياز ساكنان همان ايالت را برآورده كند (1: ذيل "كتابخانه ايالتي"؛ 8: ذيل واژه).

كشورهاي مهاجرنشين همچون امريكا، استراليا، و كانادا كه در ابتدا به‌صورت مستعمره اداره مي‌شدند، داراي نظام ايالتي هستند. در اين كشورها كتابخانه‌هاي ايالتي در ارائه خدمات كتابخانه‌اي و حفظ ميراث فرهنگي نقش مهمي دارند. در اروپا نيز سوئيس كشوري است كه داراي حكومت فدرال است و برخي از كانتون‌هاي آن داراي كتابخانه ايالتي هستند (9).

كتابخانه ايالتي نيوساوت ويلز در سيدني، در 1826 به‌صورت كتابخانه‌اي حق عضويتي پايه‌گذاري شد و تا دهه 1970 كتابخانه عمومي ايالت ناميده مي‌شد و سپس كتابخانه ايالتي خوانده شد.

اهداف و وظايف. كتابخانه ايالتي خدمات كتابخانه‌اي متنوع و وسيعي را در سطح ايالت براي شهروندان خود تدارك مي‌بيند، اما تمركز اصلي مجموعه كتابخانه بر منابعي است كه پاسخگوي نيازهاي سه قوه مقننه، مجريه، و قضائيه باشند (6: ج 15، ص 264).

كتابخانه ايالتي علاوه بر ارائه خدمات به مراجعان عام و خاص، با بودجه‌اي كه از سوي دولت ايالتي به آنها تعلق مي‌گيرد، مسئول گسترش خدمات كتابخانه‌هاي عمومي و محلي منطقه خود است.

مديريت شبكه‌هاي اطلاع‌رساني و هماهنگ‌سازي نظام و رويه‌هاي عمل كتابخانه‌هاي عمومي در سطح ايالت از ديگر وظايف كتابخانه‌هاي ايالتي است. علي‌رغم تفاوت خدمات كتابخانه‌هاي ايالتي، بنابر قانون، كليه اين كتابخانه‌ها در يك هدف مشترك هستند و آن، افزايش خدمات و آسان‌سازيِ دسترسيِ همه شهروندان ايالت به اطلاعات جديد مورد نياز است (3).

سير تحول. در مورد امريكا گفته مي‌شود كتابخانه‌هاي ايالتي در اصل براي استفاده مجلس ايالتي به‌وجود آمدند. در ايالات متحده امريكا در زمان تأسيس انجمن كتابداران امريكا، تمام ايالت‌ها داراي كتابخانه ايالتي بودند (6: ج 15، ص 265).

برعكس، كتابخانه‌هاي ايالتي استراليا از آغاز به‌عنوان كتابخانه عمومي تأسيس شدند. توسعه سريع مجموعه اين كتابخانه‌ها و نياز دولت‌هاي ايالتي براي حفظ ميراث علمي و فرهنگي در اين كشور سبب شد تا كتابخانه‌هاي مذكور در قالب كتابخانه‌هاي ايالتي و با اهداف جديدي به فعاليت بپردازند. كتابخانه ايالتي ويكتوريا در ملبورن (1853) و كتابخانه ايالتي استرالياي جنوبي در آدلايد (1884) دو نمونه ديگر از شش كتابخانه ايالتي اين كشور هستند. در كانادا نيز كتابخانه‌هاي استاني[2]  يا ايالتي پديد آمدند و در حال حاضر مسئوليت توسعه خدمات كتابخانه‌هاي عمومي را بر عهده دارند (5: 1).

 وضعيت كنوني. با وجود نقش مهم كتابخانه‌هاي ايالتي در گسترش و توسعه خدمات كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني، وابستگي آنها به دولت‌هاي ايالتي موجب شده تا با مشكلاتي چون كاهش مداوم بودجه (4؛ 7) و تحميل خط‌مشي و سياست‌هاي دولت ايالتي در تعيين اهداف و وظايف و عملكرد كتابخانه مواجه باشند. امروزه در امريكا، بسياري از كتابخانه‌هاي ايالتي در تلاشند كه مجالس قانون‌گذاري ايالتي را به پذيرش و تصويب قوانين جديد انجمن كتابداري اين كشور، مبتني بر آزادي انديشه و بيان، و لغو سانسور در كتابخانه‌ها ترغيب نمايند (7).

 

مآخذ :)1 سلطاني، پوري؛ راستين، فروردين. دانشنامه كتابداري و اطلاع‌رساني. ذيل "كتابخانه ايالتي"؛ 2) "فدراسيون". دايره‌المعارف فارسي ]مصاحب[. ج 2، ص 1848؛

3) The Berlin State Library. [On-line]. Available: http://www.goethe.de/kug/mui/bib/thm/ en43/53.htm.[13Aug. 2003]; 4) Branda, Christi. "What is a State Library". Interface. Vol. 24, No.3 (2003). [On-line]. Available: http://www.ala. org/content/Navigation Menu) Our Association/Divisions/ ASCLA/Publications/Inte [13Aug. 2003]; 5) Dasgupta, Kalpana."Libraries and Librarians in India on the threshold of the 3rd. Millennium:Challenges and Risks". In 66th. IFLA Council and General Conference (jerusalem:Israel, 13-18 Aug.2000.[On-line]. Availabel:http:// www.ifla.org/IV/ ifla66/papers/039-120e.htm. [13Aug.2003]; 6) Monypenny, Phillip. "Library Function of the States". Encyclopedia of Library and Information Science. Vol.15, PP.264-281; 7) "Prince Edward Provincial Library Service". [On-line]. Available: http://www.library.Pe.ca/mission/[13 Aug.2003]; 8) Prytherch, Ray. Harrod's Librarians Glossary of Terms used in Librarianship, Documentation and the Book Crafts and Reference Book. S. V."State Library Agency"; 9) SIBMAS. "Institutional directory of Performing arts Collections and Institutions (Canton Libraries in Switzerland)".[On-line]. Available:http://www.theatrelibrary. org/sibmas/idpac/institution/ca.html. [13Aug.2003].

          مينو گلباغي

 



[1]. State Libraries

[2]. Provincial Libraries

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ك