Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

كتابخانه‌هاي هميار. كتابخانه‌هاي هميار، "دوقلو"، "قرينه"، يا "خواهرخوانده"[1]  به دو كتابخانه‌اي گفته مي‌شود كه يكديگر را براي همكاري و كمك‌رساني انتخاب كرده باشند.

برقراري رابطه همياري مي‌تواند بين دو كتابخانه در يك كشور، يا در دو كشور متفاوت صورت گيرد. نكته قابل توجه آن است كه رابطه خواهرخواندگي مي‌تواند بين دو كتابخانه يكي با امكانات و منابع بيشتر و ديگري با امكانات محدودتر، به‌منظور كمك و حمايت يك طرفه صورت گيرد (مثل خواهرخواندگي يك كتابخانه عمومي بزرگ در يك كلان شهر و يك كتابخانه كوچك در يك شهرستان دورافتاده).

رابطه همياري بايد رابطه‌اي پايدار به‌منظور ارتقاي سطح فعاليت‌هاي حرفه‌اي كتابداري باشد. اما چنانكه اشاره شد، به‌معناي بهره‌وري مساوي براي هر دو طرف نيست (1: 6).

اهداف همياري. رابطه همياري مي‌تواند براي اين اهداف برقرار شود: 1) تشريك مساعي در حل مشكلات متقابل از طريق آشنايي با فنون و روش‌هاي كار يكديگر؛ 2) آگاهي‌رساني در مورد خدمات و فعاليت‌هاي يكديگر؛ 3) تسهيل دسترسي به انتشارات كشور براي طرف مقابل؛ 4) آشنايي با مسائل و نيازهاي كتابخانه‌ها در كشورهاي ديگر؛ 5) ارتقاي سطح درك و آگاهي كاركنان و مردم محل از فرهنگ‌هاي ديگر؛ 6) توسعه بينش حرفه‌اي كتابداران دو كتابخانه؛ 7) مبادله يا اهداي مواد كه يكي از مزاياي بارز ارتباط همياري است (1: 7)، به‌ويژه هنگامي كه دو كتابخانه در دو كشور هستند و به‌دست آوردن موادي كه مبادله مي‌شود با روش‌هاي متداول سفارش معمولي مشكل و يا غيرممكن باشد؛ و 8) مبادله كاركنان به‌صورت مأمور براي مدت معين با هدف غني كردن تجربه حرفه‌اي افراد و فراهم كردن امكان آموختن آنها از محيط كار متفاوت و راه و روش‌هاي ديگر.

عوامل كليدي براي موفقيت همياري. عوامل مهم براي ايجاد رابطه همياري موفق عبارتند از: مشخص كردن اهداف؛ پيدا كردن طرفي كه نيازهايش با امكانات طرف ديگر هماهنگ باشد؛ عقد موافقت‌نامه نحوه انجام همياري و انتخاب فردي متعهد و علاقه‌مند براي هدايت و نظارت بر اجراي آن؛ مشخص كردن منابع قابل دستيابي در مشاركت براي دو طرف؛ و منابع مالي (2).

بسياري از كتابخانه‌ها از همياري بهره برده‌اند. در كشورهاي در حال رشد به‌علت اقتصاد رشد نيافته، فقدان منابع، زيرساخت‌هاي اطلاعاتي ناكارآمد، و داوطلبان اندك امكان بروز دشواري در ايجاد و ادامه رابطه وجود دارد. اما اشتياق، انگيزه، و درك صحيح از مشاركت موفقيت را امكان‌پذير مي‌كند.

مشكلات. چالش‌هايي كه ممكن است رابطه همياري با آنها مواجه شود عبارتند از: 1) فقدان افراد ماهر براي تداوم اجراي برنامه‌ها و خدمات كه منجر به تأخير در تحقق اهداف مي‌شود و نااميدي شركا و انصراف زودرس آنها را به‌دنبال دارد؛ 2) بروز برخي مشكلات و پيچيدگي‌ها مانند تفاوت فرهنگ‌ها و طرز عمل‌ها در جوامع مختلف؛ و 3) مشكلات دسترسي به منابع مالي خارجي و داخلي (3).

 

مآخذ: 1) دويل، روبرت. "كتابخانه‌هاي قرينه (دوقلو)". ترجمه تاج‌الملوك ارجمند. پيام كتابخانه. س. ششم، 2 (تابستان 1375): 6-10؛

2) Connolly, Pautine. "Is there a need for a Library Twining Focal Point?". The IFLA twining Project and Beyond. [On-line]. Available: http://www.ifla.org/IV/ifla66/ papers/163-168e.htm. [25 Nov.2003]; 3) Lam Part, Sheila. "Twining Libraries. 63 rd IFLA Council and General Conference(Copenhagen, Denmark, August31-September5, 1977). [On-line]. Available: http://www.ifla.org/ IV/ ifla63/ 63cp.htm. [25 Nov.2003].

          تاج‌الملوك ارجمند

 

بازگشت به فهرست مقالات ك



[1]. Sister Libraries