پرش به محتوای اصلی

دايرة المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني(نسخه آزمایشی)

برو به جستجو
آ
الف
ب
پ
ت
ث
ج
چ
ح
خ
د
ذ
ر
ز
ژ
س
ش
ص
ض
ط
ظ
ع
غ
ف
ق
ک
گ
ل
م
ن
و
ه
ی
  
دايرة المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني(نسخه آزمایشی) > صفحات دايرة المعارف > كره جنوبي، كتابخانه‌هاي  

كره جنوبي، كتابخانه‌هاي

بازگشت به فهرست مقالات ك
 

كره جنوبي، كتابخانه‌هاي. جمهوري كره كشوري كوهستاني و پرجمعيت است و با مساحتي برابر 016,99 كيلومترمربع در بخش سفلاي شبه جزيره كره كه از منچوري آغاز و ميان درياي زرد و تنگه كره به طرف جنوب كشيده مي‌شود، قرار گرفته است و از شمال به جمهوري خلق كره محدود مي‌شود. جمعيت اين كشور (طبق آمار سال 2005) 644,422,48 نفر بوده و زبان رسمي آن كره‌اي است.

تاريخچه. شواهد تاريخي حاكي از آن است كه در دوران موسوم به سه پادشاهي (57 ق.م. - 661م.)، كتابخانه‌هاي سلطنتي و آموزشگاهي در كره وجود داشته است. صنعت كاغذسازي و فن چاپ ــ چاپ باسمه‌اي چوبي و حروف متحرك فلزي ــ در قرن سيزدهم به اوج خود رسيد و محيط مناسبي براي توليد كتاب و در پي آن، گسترش كتابخانه‌ها فراهم شد. در اثر تعاليم آيين بودايي و فلسفه كنفوسيوسي، كتابخانه‌هاي معابد و نيز كتابخانه‌هاي خصوصي به گردآوري مواد خواندني پرداختند. كتابخانه‌هاي وابسته به سه مقطع آموزشي موسوم به سه‌ئو دانگ، هيانگ كيو، و سه‌ئو وون[1]  مجموعه‌هاي خود را بر روي مؤلفان و اهل علم و ساير افراد گشودند. هم اكنون بيش از 520 كتابخانه از اين نوع وجود دارد كه مكان‌هاي حفاظت شده محسوب مي‌شوند. از ميان كتابخانه‌هاي كهن، كتابخانه‌هاي سلطنتي تا همين دوران معاصر نسبت به بقيه برتر بودند. هر فرمانروايي كه بر مسند قدرت مي‌نشست، با افزودن اسناد ماندگار، آثار كلاسيك، و اسناد دولتي، كتابخانه خود را غنا مي‌بخشيد. كتابخانه سلطنتي كيوجانگ كاك[2]  (تأسيس 1776)، با حدود 000,141 جلد كتاب و نسخه خطي نادر، در همه زمينه‌ها، يكي از بهترين منابع پژوهشي خاور دور است.

ژاپني‌ها در ايام تسلط خود بر كره (1910-1945)، نظام كتابخانه‌هاي اين كشور را تا حدودي نوسازي كردند، اما اين كار را بيشتر به‌منظور تبليغات و براي خو دادن كره‌اي‌ها به فرهنگ ژاپني انجام دادند. ژاپني‌ها استفاده از زبان كره‌اي را ممنوع و از انتشار هر نوع اثر به زبان كره‌اي، به‌ويژه آثار علمي، جلوگيري كردند و موجب عقب‌ماندگي كتابخانه‌هاي نوين شدند. پس از آزادي كره در 1945 نيز، پيشرفت كتابخانه‌ها به سبب جنگ كره (1950-1953) متوقف شد. انجمن كتابداران كره در 1955 دوباره تشكيل شد و در 1963 دولت را به تصويب قانون كتابخانه‌ها ترغيب كرد. همگاني شدن آموزش، پيشرفت سريع صنعت نشر، و رشد اقتصاد كشور سبب توسعه كتابداري در كره شد.

كتابخانه‌هاي ملي. دو كتابخانه ملي در كره هست: كتابخانه ملي مركزي و كتابخانه ملي مجلس. بنيان كتابخانه ملي مركزي در 1923 به‌عنوان كتابخانه دولتي ژاپن نهاده شد و در 1945، به هنگام استقلال كره، تجديد سازمان يافت. كتابخانه ملي مركزي به‌عنوان كتابخانه‌اي واسپاري، مسئوليت خدمات كتابشناختي و اطلاع‌رساني از جمله كُمارك[3]  (مارك كره)، كنترل كتابشناختي اسناد مربوط به ملت كره، خدمات مبادلات بين‌المللي، و كمك به ساير كتابخانه‌ها را برعهده دارد. در 1987 در اين كتابخانه، حدود 300,359,1 جلد كتاب ــ اكثرآ كتاب‌هاي شرقي ــ و در حدود 000,201 جلد كتاب كمياب وجود داشته است. مجموعه اين كتابخانه در 2005 شامل 851,935,4 جلد كتاب بوده است. انتشارات عمده اين كتابخانه عبارتند از :>كتابشناسي ملي كره<، >اطلاعات ادبي<، و >خبرنامه كتابخانه ملي مركزي<[4] . كتابخانه ملي مركزي شش بخش، يك شعبه، و چندين كتابخانه سيار دارد. در 1988، كتابخانه به ساختمان جديد خود واقع در جنوب شهر سئول نقل مكان كرد.

كتابخانه ملي مجلس در 1952 تأسيس شد. وظيفه اصلي آن فراهم كردن اطلاعات تحقيقاتي براي اعضا و كميته‌هاي مجلس ملي است و مجموعه آن ضرورتآ بيشتر شامل منابع سياسي، حقوقي، اقتصادي، و ساير حوزه‌هاي علوم اجتماعي است. مسئولان دولتي و اعضاي ساير مؤسسات پژوهشي و آموزشي نيز از خدمات اين كتابخانه برخوردار مي‌شوند. اين كتابخانه به‌عنوان دومين كتابخانه واسپاري، با 360 مؤسسه از 83 كشور موافقت‌نامه مبادله منابع دارد. در 1987، كتابخانه 600,585 جلد كتاب داشته است كه از اين ميان، 600,10جلد كتاب‌هاي نادر بوده‌اند. در حدود 50 درصد مجموعه اين كتابخانه را كتاب‌هاي كره‌اي، 25 درصد را كتاب‌هاي انگليسي، و 20 درصد را كتاب‌هاي ژاپني تشكيل مي‌دهد. انتشارات عمده اين كتابخانه عبارتند از :>فهرست كتاب‌هاي گردآوري شده<[5]  ، >نمايه‌نامه نشريات كره‌اي زبان<[6] ، >نشريه كتابخانه ملي مجلس<[7] ، و >پايان‌نامه‌هاي ممتاز دكترا و كارشناسي ارشد برنده جايزه در كره<[8] .

 

سازمان خدمات آرشيوها و اسناد دولتي (گارز)[9]  كه در 1969 تأسيس شد، اسناد و مدارك سازمان‌هاي دولتي مركزي و محلي و ساير ادارات وابسته را گردآوري و نگهداري مي‌كند. همچنين به‌عنوان مركز خدمات مراجع دولتي و نيز اداره همكاري‌هاي آرشيوي خارجي فعاليت مي‌كند. اين سازمان كه به‌عنوان كارگزار وزارت امور اداري و استخدامي كره نيز فعاليت مي‌كند، شعبه‌اي با بيش از 100 كارمند در پوسان دارد.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. علي‌رغم گسترش سريع كتابخانه‌هاي دانشگاهي پس از جنگ كره، به‌سبب فقدان آموزش استفاده از كتابخانه در مقاطع تحصيلي پايين‌تر، توسعه خدمات و مجموعه‌هاي اين كتابخانه‌ها به كندي صورت گرفت. اصلاحات آموزشي كه از دهه 1970 ــ با تكيه بر فراگيري مستقل و استانداردهاي بالاتر ــ آغاز شد، نياز شديد به خدمات بهتر كتابخانه‌اي را برانگيخت. تقريبآ همه حوزه‌هاي خدمات كتابداري و از جمله حوزه خدمات ماشيني بهبود يافت. در عين حال، مواردي چون تقويت خدمات مرجع و اطلاع‌رساني، ارتقاي جايگاه حرفه‌اي كتابداران دانشگاهي از سطح كارمند اداري، و كاهش فاصله ميان دانشگاه‌ها و كالج‌هاي چهار ساله و كالج‌هاي كارداني و فني هنوز بايد مورد عنايت قرار گيرند.

در سال 2005، بيش از 438 كتابخانه دانشگاهي با حدود 907,152,86 جلد كتاب وجود داشت. پيشرفت بيشتر كتابخانه‌هاي دانشگاهي مستلزم همكاري بيشتر ميان انجمن كتابخانه‌هاي دانشگاه‌ها و كالج‌هاي دولتي و خصوصي است.

كتابخانه دانشگاه ملي سئول بزرگ‌ترين كتابخانه دانشگاهي كره است. كتابخانه سلطنتي كيوجانگ كاك بخشي از اين كتابخانه را تشكيل مي‌دهد و در قسمتي كه مخصوص آن طراحي شده است، نگهداري مي‌شود. دانشگاه‌هاي ملي ديگر كه در هر يك از هشت استان كره قرار دارند، در توسعه كتابخانه‌هاي خود كوشا هستند. كتابخانه‌هاي دانشگاه‌هاي اِوâها، يون سه ئي، كره، سوگانگ، و سونگ يونك وان از جمله كتابخانه‌هاي مهم دانشگاه‌هاي خصوصي كره هستند.

كتابخانه‌هاي عمومي. توسعه كتابخانه‌هاي عمومي جديد در اصل با تصويب قانون كتابخانه‌ها در 1963 آغاز شد. اين كتابخانه‌ها، كه تا 25 سال بعد از تصويب اين قانون هنوز تعدادشان اندك و منابعشان محدود بود، مشتاقانه منتظر آثار نخستين اصلاحيه جامع قانون فوق (كه در 1987 به تصويب رسيد) بودند. قانون جديد دولت مركزي، شهرداري‌ها را موظف به تأسيس و حمايت از كتابخانه‌هاي عمومي كرد. اين قانون كميته ويژه‌اي براي توسعه كتابخانه‌ها و ارائه رهنمود به وزير فرهنگ در زمينه سياست‌گذاري‌هاي عمده و امور اجرايي تشكيل داد، صندوق توسعه كتابخانه‌ها را تأسيس كرد، و آيين‌نامه ارتقاي كتابداران را بر اساس تحصيلات و سابقه كار تدوين نمود. قانون بهسازي كتابخانه‌ها مصوب 1990، قوانين پيشين كتابخانه‌ها را اصلاح كرد. در 2005، در كره 462 كتابخانه عمومي، با حدود 151,970,30 منابع وجود دارد.

ريز كتابخانه‌ها[10] . جنبش ايجاد ريزكتابخانه‌ها كه در 1960 به‌صورت خصوصي آغاز شد، نياز مردم روستاها و جزيزه‌هاي

دوردست و كم جمعيت كره را به مواد خواندني برآورده است. انجمن ريزكتابخانه‌ها در 1961 گشايش يافت تا نيمي از هزينه‌هاي خريد قفسه و كتاب ــ از حدود 60 تا 300 عنوان ــ را با توجه به نياز و علايق مردم مناطق تامين كند. اين كتابخانه‌هاي كوچك، ولي موفق، كه نخست تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش كره بودند، اكنون تحت‌نظر وزارت كشور قرار دارند. جنبش ايجاد ريزكتابخانه‌ها بي‌وقفه ادامه يافته و به كارخانه‌ها و ساير مراكز كار رسيده است و اكنون 000,33 ريزكتابخانه در كره وجود دارد.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. كتابخانه‌هاي آموزشگاهي جديد نيز با پايان گرفتن جنگ كره فعاليت خود را آغاز كردند. قانون كتابخانه‌ها مصوب 1963، براي روش‌ها و برنامه‌هاي آموزشي جاري بر اهميت كتابخانه‌هاي آموزشگاهي تأكيد مي‌ورزد. اما عدم درك اهميت كتابخانه‌ها، اوضاع بد مالي، افزايش تعداد دانش‌آموزان، و اولويت‌هاي آموزشي ديگر رشد كتابخانه‌هاي آموزشگاهي را به‌عنوان مراكز رسانه‌اي ضروري آموزشي كند كرده است. دانش‌آموزان دبيرستاني كه با رقابت شديد براي موفقيت در آزمون ورود به دانشگاه مواجهند، خود را مجبور به بهره‌گيري از كتابخانه مدرسه مي‌بينند. اما بيشتر كتابخانه‌هاي آموزشگاهي چيزي بيش از تالار مطالعه كتاب‌هاي درسي و جزوه‌هاي كلاسي خود دانش‌آموزان نيستند. در 2005 حدود 9080 كتابخانه آموزشگاهي با منابع 431,735,48 جلد كتاب وجود دارد.

كتابخانه‌هاي تخصصي. نياز به بازسازي سريع و پيشرفت صنعتي بر اهميت توسعه كتابخانه‌هاي تخصصي افزود. امروزه اين كتابخانه‌ها پيشرفته‌ترين كتابخانه‌هاي كره هستند و از بالاترين حد پشتيباني برخوردارند. خدمات كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني در زمينه‌هاي علوم و فناوري نقشي اساسي يافته است. كتابخانه‌هاي مؤسسات بازرگاني و صنعتي، سازمان‌هاي دولتي و مؤسسات وابسته به آنها، سازمان‌هاي پژوهشي، و مؤسسات ديگر از لحاظ كمي و كيفي به سرعت رشد كردند. تعداد كتابخانه‌هاي تخصصي از 107 واحد در سال 1977، به 262 واحد در سال 1987 افزايش يافته است كه البته، 152 كتابخانه ــ يعني 58 درصد كتابخانه‌هاي تخصصي ــ در ناحيه سئول قرار دارند. در مجتمع پارك علوم سئول كتابخانه مؤسسه توسعه كره (كي.دي.آي.)، كتابخانه مؤسسه اقتصاد و فناوري كره (كيت)، و كتابخانه مؤسسه علوم و فناوري كره (كيست) قرار دارند. در سال 2005 تعداد كتابخانه‌هاي تخصصي 562 باب بود كه مجموعه آن شامل 242,713,11جلد مي‌شد. ساير كتابخانه‌هاي تخصصي سئول عبارتند از: كتابخانه فرهنگستان مطالعات كره‌اي، كتابخانه مؤسسه توسعه آموزشي كره، و كتابخانه مؤسسه تحقيقات مسكن كره.

مجتمع علوم دائه‌دوك[11]  در استان چونگ ـ چيونگ نيز تحت حمايت دولت قرار دارد. اين مجتمع شامل 17 مؤسسه پژوهشي است كه از دولت يارانه دريافت كرده و اغلب آنها در كنار مؤسسات خصوصي به پژوهش‌هاي علمي و فناورانه مشغولند. كتابخانه‌هاي تخصصي پژوهشي دائه‌دوك عبارتند از: كتابخانه مؤسسه پژوهش‌هاي الكترونيك و ارتباطات راه دور، كتابخانه مؤسسه انرژي و منابع كره، كتابخانه مؤسسه ماشين‌ها و فلزات كره، كتابخانه مؤسسه تحقيقات شيمي، و كتابخانه تحقيقات استانداردهاي كره. كتابخانه مؤسسه عالي (مؤسسه تحصيلات تكميلي) علوم و فناوري كره سرپرستي طرح كتابخانه مركزي علوم (طرح گسترش استفاده از رايانه و ايجاد شبكه اطلاع‌رساني كتابخانه‌هاي مجتمع علوم دائه‌دوك) را برعهده دارد.

حرفه كتابداري. نخستين برنامه آموزش كتابداران در 1946 توسط مدرسه كتابداري در كتابخانه ملي مركزي برگزار شد. اين برنامه آموزشي يك‌ساله به آموزش عملي توجه داشت و پيش از جنگ كره، 77 كتابدار تربيت كرد. در 1955 دانشگاه زنان اِوها درس‌هاي كتابداري را به‌عنوان درس‌هاي فرعي در سطح دوره كارشناسي برقرار كرد. آموزش كامل رسمي كتابداري در سطح كارشناسي در 1957 در دانشگاه يون سه ئي، با كمك كالج تربيت معلم جورج پيبادي ايالات متحده امريكا، آغاز شد. در دهه 1970 دانشگاه‌هاي ديگري نيز دوره‌هاي چهار ساله كتابداري برگزار كردند و برخي كالج‌ها هم دوره‌هاي دو ساله كمك كتابداري تأسيس كردند. وزارت آموزش و پرورش به هر دو گروه كتابداران متخصص و كمك كتابداران گواهينامه اعطا مي‌كند.

در 1987، 30 كالج و دانشگاه، گروه علوم كتابداري داشتند؛ از جمله 10 مدرسه دوره‌هاي كتابداري را در سطح كارشناسي ارشد و چهار دانشگاه در سطح دكترا ارائه مي‌كردند. گروه‌هاي كتابداري شش كالج دوره‌هاي كمك كتابداري ارائه مي‌كنند. يك دوره يك‌ساله كمك كتابداري نيز به‌صورت آموزش ضمن خدمت برگزار مي‌شود. برنامه‌هاي آموزش كتابداري به فراخور توسعه فناوري اطلاعات دگرگون شده است و بسياري از دانشكده‌ها واحدهاي درسي اطلاع‌رساني يا خودكارسازي كتابخانه را ارائه مي‌كنند.

انجمن‌ها. انجمن كتابداران كره (كي.ال.اِي.)[12] ، كه در 1945 تأسيس شد و در سال 1955 تجديد سازمان يافت، بر آن شد كه در زماني كوتاه به توسعه كتابخانه‌هاي نوين، رشد حرفه‌اي كتابداران، و ايجاد چشم‌انداز بين‌المللي براي كتابداري كره دست يابد. اين انجمن كه زيرنظر كتابخانه ملي مركزي اداره مي‌شود، فعاليت‌هايي نظير برگزاري همايش ملي كتابداران و هفته كتاب و برگزاري كارگاه‌ها و سمينارها را برعهده دارد. همچنين مركزي براي توزيع منابع مرجع تأسيس كرده است. اين انجمن علاوه بر انتشار >خبرنامه انجمن كتابداران كره< و >آمارنامه كتابخانه‌هاي كره<، به انتشار مواد ديگري در زمينه كتابداري، ترجمه كتاب‌هاي خارجي، و تأمين ابزارهاي خدمات فني كتابداري مي‌پردازد. در 1987 انجمن كتابداران كره 485 عضو حقيقي، 603 عضو حقوقي، و 120 عضو پيوسته داشته است.

اعضاي هيئت علمي كتابداري و كتابداران حرفه‌اي علاقه‌مند به تحقيقات پيشرفته كتابداري در 1970 انجمن كتابداري علمي كره را بنيان نهادند. هدف عمده آن ارتقاي تحقيقات علمي در زمينه كتابداري از طريق همايش‌ها، كنفرانس‌ها، و انتشارات است. اين انجمن نشريه‌اي نيز منتشر مي‌كند.

در 1984 انجمن مديريت اطلاعات كره(كي.اس.آي.ام.)[13] ، براي گسترش علم اطلاع‌رساني و فناوري رايانه‌اي تشكيل شد. نشريه انجمن مديريت اطلاعات كره، نشريه تحقيقاتي اين انجمن است.

انجمن كتابشناسي كره، كه در 1985 تأسيس شد، نشريه >پژوهش كتابشناسي<[14]  را منتشر مي‌كند. اعضاي اين انجمن را محققان و كتابداران علاقه‌مند به كتاب و خدمات كتابشناسي تشكيل مي‌دهند.

 

مآخذ:

1)  Lee, Pongsoon. "Education for Librarianship in Korea". Papers presented at the FID/ET Workshop, 1982; 2) National Assembly. Guide to the National Assembly Library: A Brief Description, 1990; 3) "The National Library of Korea". Seoul: National Library of Korea, 2005, 6p. [Brochure].

          پونگسون لي[15]  (WELIS)

 

          ترجمه محمد هدائي



[1]. Seo-Won

[2]. Kyujangkak

[3]. KOMARC

[4]. Bulletin of the National Central Library

[5]. Acquisitions List    

[6]. Index to Korean-Language Periodicals    

[7]. National Assembly Library Review    

[8]. Theses for the Doctor's and Master's Degrees Awarded in Korea

[9]. Government Archives and Records Services (GARS)

[10].  Micro Libraries

[11]. Daeduk

[12]. Korean Library Association (KLA)

[13]. Korean Society for Information Management (KSIM)

[14]. Research in Bibliographical Science

[15]. Pongsoon Lee

 
بازگشت به فهرست مقالات ك

نام و نام خانوادگی ویرایشگر
 
آدرس پست الکترونیکی
 
توضیحات
 
آخرین اصلاح در 2007/12/05 06:11 ب.ظ  توسط مدیر محتوا