Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

 

كويت، كتابخانه‌هاي. كويت كشوري مستقل (استقلال 1961) با حكومت مشروطه سلطنتي است كه در بخش ساحلي شمال شرقي شبه جزيره عربستان و در انتهاي شمال غربي خليج فارس قرار گرفته است. اين كشور از شمال و غرب با عراق و از جنوب با عربستان هم‌مرز است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2005) 648,335,2 نفر و مساحت آن 818,17 كيلومترمربع است. زبان رسمي آن عربي است.

تاريخچه. نخستين كتابخانه كويت در 1922 تأسيس شد. اين كتابخانه علي‌رغم آنكه كتابخانه ملي محسوب مي‌شد به‌علت بي‌توجهي مجموعه آن از 1500 به 200 جلد كاهش يافت. در 1936 كتابخانه زير نظر وزارت آموزش و پرورش شروع به‌كار كرد. كتابخانه‌هاي آموزشگاهي در ابتداي دهه 1960 شروع به فعاليت كردند، اما سرآغاز فعاليت آنها با تأسيس دانشگاه كويت در 1966 همزمان شد. در اين سال كتابخانه دانشگاه كويت با مجموعه 000,20 جلد افتتاح شد.

به هنگام اشغال كوتاه‌مدت كويت توسط نيروهاي مسلح عراقي در سال‌هاي 1990-1991 شماري از كتابخانه‌ها آسيب ديده يا نابود شدند.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي كويت كه به‌نام "مركز ميراث ملي" خوانده مي‌شود در ارتباط نزديك با سازمان كتابخانه‌هاي دانشگاهي كويت و تحت سرپرستي آن است. مركز ميراث ملي در 1971 بنا به توصيه دولت تأسيس شد. بر اساس قانون واسپاري مصوب 1972 پنج نسخه از تمامي انتشارات چاپي كه در اين كشور منتشر مي‌شود بايد به مركز ميراث ملي سپرده شود.

وظايف مركز ميراث ملي گردآوري و قابل دسترس كردن همه مواد چاپي و غيرچاپي است كه در كويت، اميرنشين‌هاي حاشيه خليج فارس، و شبه جزيره عربستان منتشر مي‌شود. صورت اين انتشارات در كتابشناسي‌هاي تخصصي و ملي كويت منتشر مي‌شود. موجودي كتابخانه طبق آمار سال 2003 شامل 000,290 جلد كتاب است.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. كتابخانه دانشگاه كويت در 1966 افتتاح شد. در پايان دهه 1970 نظام كتابخانه‌اي آن مشتمل بر كتابخانه مركزي، شش كتابخانه دانشكده‌اي، كتابخانه جداگانه‌اي براي ادواري‌ها و مركز ميراث ملي فوق‌الذكر بود.

در 1981 شمار نقاط خدمت در آن به 11 واحد رسيد و جمع مجموعه‌هاي كتاب در كتابخانه‌هاي دانشگاه كويت بالغ بر 000,340 جلد شد. انجام سفارشات، فهرستنويسي، رده‌بندي، گردآوري كتابشناسي‌ها، خدمات ديداري - شنيداري و مرجع، و ديگر وظايف بر عهده اداره كتابخانه‌هاست كه همه كتابخانه‌هاي دانشگاه را اداره مي‌كند. اين كتابخانه‌ها به حدود 000,17 دانشجو خدمت مي‌كنند و هر دانشكده بالغ بر 600 دانشجو دارد. بخش كتابخانه‌هاي دانشگاهي كويت >كتابشناسي گزيده كويت و خليج فارس< را در دو جلد، شامل منابع عربي و خارجي (1969-1970) منتشر كرده است.

هسته‌هاي كتابشناسي ملي شامل :>فهرست كتاب‌ها و نشريات دريافت شده توسط دانشگاه كويت<[1] ؛ >متن چاپي

رايانه‌اي از 1973 به بعد<؛ >كتابشناسي گزيده تمدن عرب<[2]  (1970) و ديگر كتابشناسي‌هاي تخصصي است.

مؤسسه پژوهش‌هاي علمي كويت ويرايش‌هايي از فهرستگان ادواري‌هاي موجود در كتابخانه‌هاي اميرنشين‌هاي حاشيه خليج فارس را منتشر كرده است.

كتابخانه‌هاي عمومي. خدمات كتابخانه‌هاي عمومي در كويت با تأسيس كتابخانه عمومي مركزي در 1936 آغاز شد. نظام كتابخانه عمومي در كويت، كتابخانه عمومي مركزي و 23 كتابخانه شعبه را دربرمي‌گيرد. بيشترين اين شعبه‌ها در مراكز خريد حومه شهر كويت استقرار يافته‌اند. نظام كتابخانه عمومي توسط بخش كتابخانه‌هاي عمومي وزارت آموزش و پرورش اداره مي‌شود. تمام عمليات، نظير سفارش و آماده‌سازي فني، توسط كتابخانه عمومي به صورت متمركز انجام مي‌گيرد. كتاب‌هاي جديد به‌طور منظم ميان كتابخانه‌هاي شعبه توزيع مي‌شود. ادواري‌ها، جداگانه تهيه و آماده سازي مي‌شوند. مجموعه‌هاي كتاب در نظام كتابخانه‌هاي عمومي در كل بالغ بر 000,280 جلد است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. بخش كتابخانه‌هاي آموزشگاهي وابسته به وزارت آموزش و پرورش، در 1954 تأسيس شد. اين بخش مسئوليت تأسيس و توسعه كتابخانه‌هاي آموزشگاهي، تهيه و تدارك و تقويت كتابخانه‌ها با مواد كتابخانه‌اي و نيروي انساني، و ايجاد مركز آماده‌سازي كتاب براي توزيع را بر عهده دارد. اداره هر كتابخانه بر عهده مدير همان آموزشگاه است. بيش از 325 كتابخانه آموزشگاهي در مقاطع ابتدايي، راهنمايي، متوسطه، و فني و حرفه‌اي به دانش‌آموزان خدمات ارائه مي‌كنند.

كتابخانه‌هاي تخصصي. ادارات دولتي، مراكز تخصصي، بانك‌ها، و ديگر مؤسسات كتابخانه‌هاي تخصصي را به‌وجود آورده‌اند.

بي‌شك در ميان كتابخانه‌هاي تخصصي، كتابخانه‌هاي وزارت آموزش و پرورش، امور خارجه، اوقاف، مؤسسه پژوهش‌هاي علمي كويت، مؤسسه برنامه‌ريزي كويت، دفتر برنامه‌ريزي، صندوق كويت براي توسعه سرزمين‌هاي عربي، بانك مركزي كويت، و شركت ملي نفت كويت از همه مهم‌ترند. بخش نمايه‌سازي و اطلاع‌رساني مؤسسه پژوهش‌هاي علمي كويت هدايت نمايه‌سازي علمي، به‌ويژه در مورد كتابشناسي‌هاي رايانه‌اي و تربيت نيروي انساني متخصص را بر عهده دارد.

           

محمد ام. الهادي[3] (WELIS)

                 ترجمه حجت‌الله حسن لاريجاني

 

 

 



[1]. List of Books and Publications Received by the KuwaitUniversity

[2]. Selected Bibliography on Arab Civilization

[3]. Mohamad M.EL Hadi

 

بازگشت به فهرست مقالات ك