Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
بازگشت به فهرست مقالات ك
 

كُرواسي، كتابخانه‌هاي. جمهوري كرواسي، كشوري با وسعت 610,56 كيلومترمربع، در اروپاي جنوبي و در شمال‌غربي شبه جزيره بالكان و ساحل شمال شرقي درياي آدرياتيك واقع است. از شمال به اسلوني و مجارستان، از شرق به يوگسلاوي، از جنوب و شرق به بوسني و هرزگوين، و از جنوب و غرب به سواحل دالماسي در درياي آدرياتيك محدود است. مركز آن شهر زاگرب است (:2 326). جمعيت آن (طبق آمار سال 2005) 904,495,4 نفر است (4). زبان رسمي آن كرواتي و الفباي آن لاتين است. در بعضي از مناطق علاوه بر زبان كرواتي به زبان‌هاي ديگر هم تكلم مي‌شود و الفباي سريليك نيز رايج است (:1 39).

تاريخچه. نخستين اثر فرهنگي كرواسي به زمان ورود كروات‌ها به موطن امروزي آنان مربوط مي‌شود. فرهنگ كرواتي از قرن هفتم در چارچوب عمومي فرهنگ غرب تحول يافت، ولي نفوذ فرهنگ شرق كه از مسيحيت بيزانس و اسلام نشأت مي‌گرفت نيز در آن به چشم مي‌خورد (:1 82-83).

كتابخانه ملي. هسته اوليه كتابخانه ملي و دانشگاهي كرواسي در 1607، همزمان با تأسيس دانشكده يسوعي‌ها[1] ، ايجاد شد. در 1776 به عضويت فرهنگستان علوم درآمد و در 1874 با پيوستن كتابخانه فرهنگستان و موزه ملي زاگرب به‌يكديگر كتابخانه ملي و دانشگاهي كرواسي تشكيل شد. از 1937 كتابخانه به‌طور مرتب يك نسخه از كتاب‌هاي چاپ شده در قلمرو ملي را دريافت مي‌كند. در طول قرن 19 اين كتابخانه تمام وظايف دوگانه ملي و دانشگاهي را برعهده داشت.

مجموعه كتابخانه ملي شامل 720,015,2 تك‌نگاشت، 180,24 عنوان نشريه ادواري، تعداد 427,314 ريزنگار، 430 واحد سند الكترونيكي، 113,142 نسخه خطي، 101,28 عدد انواع مواد جغرافيايي، 580,17 منابع موسيقايي، و 735,11 قلم ساير مواد ديداري و شنيداري است. در مجموعه كتاب‌هاي خطي و كمياب، علاوه بر 113,142 نسخه خطي، تعداد 187 اينكونابولا، و 000,67 كتاب كمياب نگهداري مي‌شود. ساير مجموعه‌ها عبارتند از: مجموعه‌هاي خاص، مجموعه مواد چاپي و نقاشي‌ها، مجموعه نقشه، مجموعه موسيقي، نمايشگاه دائمي انتشارات، مجموعه نشريات رسمي، و مجموعه‌اي از مقاله‌ها و پايان‌نامه‌ها كه كتابخانه ملي آنها را از 4 دانشگاه كرواسي گردآوري مي‌كند (:3 30؛ 5؛ 6).

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. به‌طور كلي چهار كتابخانه دانشگاهي در زاگرب، اوسييك[2] ، اسپليت[3] ، و ريئكا[4] ؛ و 93 كتابخانه دانشكده‌اي در كرواسي فعاليت دارند.

مجموع كتاب‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي به استثناي كتابخانه دانشگاه زاگرب (كه نقش كتابخانه ملي را نيز ايفا مي‌كند) از اينقرار است: اسپليت 000,330 كتاب و جزوه؛ ريئكا 000,249 كتاب و جزوه؛ و اويسيك 000,140 كتاب و جزوه (:1 102-103).

كتابخانه‌هاي عمومي. قانون كتابخانه‌ها، مصوب 1997، ايجاب مي‌كند كه هر شهرداري يك كتابخانه عمومي تأسيس كند. حدود وظايف اين كتابخانه‌ها در قانون فوق معين نشده است و شمار قابل توجهي از كتاب‌هاي آنها را دولت و نهادهاي محلي در قالب طرح‌هاي ملي، از محل يارانه‌هاي ناشران تهيه مي‌كنند. ميزان آن در هر سال متغير است و معمولا بين 10 تا 30 درصد از بودجه سالانه كتابخانه‌هاي عمومي را تشكيل مي‌دهد (7). در كرواسي 160 كتابخانه عمومي ثبت شده است (:1 102).

حرفه كتابداري. امروزه انجمن كتابداران كرواسي انجمني مستقل، غيردولتي، غيرانتفاعي، و حرفه‌اي است و 15 انجمن كتابداران منطقه‌اي را زير پوشش دارد.

انجمن كتابداران كرواسي همچنين فعاليت‌هايي را طي جنگ استقلال كرواسي (1991-1995) انجام داده است. در دوره تجزيه يوگسلاوي سابق و شكل گرفتن يك كرواسي مستقل نيز انجمن تلاش كرد توجه جامعه بين‌الملل را به خسارات جنگ جلب كند. انجمن كتابداران كرواسي تك‌نگاشتي را باعنوان >كتابخانه‌هاي آسيب‌ديده در كرواسي<[5]  درخصوص 195 كتابخانه كه به شكل بدي صدمه‌ديده يا نابود شده بودند و نيز بروشوري با عنوان "به كتابخانه‌هاي كرواسي كمك كنيد"[6]  منتشر كرد. 

 

مآخذ :1) آسايش زارچي، محمدجواد. جمهوري كرواسي. تهران: وزارت امورخارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1377؛ )2 جعفري، عباس. گيتاشناسي نوين كشورها. تهران: مؤسسه جغرافيايي و كارتوگرافي گيتاشناسي، 1382؛ )3 كتابخانه‌هاي ملي در جهان. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، اموربين‌الملل، ؛1379

4) "The Cia World Factbook", 2005. [On-line]. Available: http://www.cia.gov/ cia/ publications/ factbook/ geos/hr.html. [30Jan.2006]; 5) "Croatia:National and University Library". [On-line]. Available: http://www.kb.nl/gabriel/en/countries/ croatia-en. html. [15 Jun. 2003]; 6) "IFLA/FAIFE World Report: Libraries and Intellectual Freedom". [On-line]. Available: http://www. ifla. org/ faife/ report/ croatia. htm. [15Jun.2003]; 7) "National and University Library,Croatia". [On-line]. Available: http://www.dpb.dpu.dk/survey/croatia- desc. html. [15 Jun. 2003].

          قاسم شمس‌اللهي



[1]. Jesuits     

[2]. Osijek     

[3]. Split     

[4]. Rijeka     

[5]. Wounded Libraries in Croatia

[6]. Help the Libraries in Croatia

 
بازگشت به فهرست مقالات ك