Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات م

 

مركز اطلاعات و مدارك علمي كشاورزي. اين مركز، يكي از مراكز اطلاع‌رساني تخصصي و مركزي مستقل است كه زيرنظر معاون آموزش و تحقيقات جهاد كشاورزي فعاليت مي‌كند.

تاريخچه. سابقه فعاليت اين مركز ريشه در مركز تحقيقات مهندسي جنگ جهادسازندگي دارد. در 1364 به‌منظور گردآوري و سازماندهي اطلاعات علمي ـ فني موردنياز پژوهشگران مركز تحقيقات فوق، معاونت اطلاعات علمي و فني در اين سازمان تشكيل شد. اين معاونت به ارائه خدمات كتابداري و اطلاع‌رساني به افراد و گروه‌هاي تحقيقاتي و آموزشي تحت‌پوشش معاونت آموزش و تحقيقات وزارت جهادسازندگي مي‌پرداخت.

پس از انتقال برخي مؤسسات تحقيقاتي وزارت كشاورزي به وزارت جهادسازندگي، گسترش بي‌سابقه مراكز تحقيقاتي و آموزشي جديد كشاورزي لازم آمد مركزي براي پشتيباني مؤثر اطلاعاتي از اين فعاليت‌ها ايجاد شود.

اين مركز با الهام از مركز ملي اطلاع‌رساني علمي ـ فني هند (اينسداك)[1]  و كتابخانه‌هاي تحقيقاتي و آموزشي هند در  ارديبهشت 1372 باعنوان مركز اطلاع‌رساني و خدمات علمي جهادسازندگي (جيسيس)[2]  تأسيس شد و كار خود را با 3 متخصص و 3 كارمند دفتري آغاز كرد. در سال 1379 پس از ادغام دو وزارتخانه جهادسازندگي و كشاورزي، اين مركز در سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي ادغام شد و در حال حاضر با نام "مركز اطلاعات و مدارك علمي كشاورزي"، فعاليت مي‌كند.

بخش‌هاي اصلي مركز شامل معاونت امور مراكز اسناد و مدارك علمي، و معاونت تحقيق و توسعه هستند.

معاونت امور مراكز اسناد و مدارك علمي خدمات مجموعه‌سازي و تحويل مدرك، سازماندهي، و اشاعه اطلاعات را برعهده دارد.

در معاونت تحقيق و توسعه، گروه مهندسي اطلاعات، وظيفه پشتيباني فني ـ رايانه‌اي؛ و گروه آموزش‌هاي اطلاع‌رساني، امر مطالعه و برنامه‌ريزي و برگزاري دوره‌هاي آموزشي را برعهده دارند. گروه پژوهش‌هاي اطلاع‌رساني به ارزيابي خدمات اطلاع‌رساني مركز مي‌پردازد.

از 80 تن نيروي انساني مركز در پايان سال 1380، تعداد 51 تن متخصص بودند.

مركز، كتابخانه تخصصي كتابداري و اطلاع‌رساني دارد. اين كتابخانه در نوع خود يكي از بهترين كتابخانه‌هاي كشور است و مراجع و منابع بسياري را در خود جاي داده است.

خدمات. اين مركز براي مدتي پايگاه‌هاي اطلاعاتي خود را اجاره مي‌كرد. اما پس از مدتي نرم‌افزار و سخت‌افزارهاي لازم تهيه و نصب شدند، ارتباط پيوسته خطي برقرار شد، نشريات تخصصي خارجي انتخاب و سفارش داده شدند و مورد بهره‌برداري قرار گرفتند. مطالعه و تدوين طرح تشكيلات جامع مركز و توجيه مسئولان به‌ويژه گروه كارشناسان سازمان اموراداري و استخدامي كشور، و كسب تأييد آنها و در نهايت مطالعه و بومي‌سازي خدمات اطلاع‌رساني و آموزش كاركنان از جمله فعاليت‌هايي بود كه در مركز انجام مي‌گرفت.

يكي ديگر از خدمات مركز، اجراي طرح مقدماتي و آزمايشي توليد نخستين پايگاه چند رسانه‌اي در ايران با عنوان "مولتي مديا فلورايران" بود كه توسط متخصصان و كارشناسان مركز و بخش خصوصي انجام شد (1: 106).

انتشارات. كارشناسان مركز در كار انتشار مقاله و كتاب در حوزه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني شاخص هستند، به‌طوري كه در يك پژوهش دانشگاهي به‌عنوان برجسته‌ترين گروه ارائه‌كنندگان مقالات معرفي شدند (3). پژوهشنامه اطلاع‌رساني، به‌عنوان نخستين نشريه اطلاع‌رساني كاربردي كه به معرفي پايگاه‌ها و صفحات خانگي اطلاعات تخصصي و مقالات مي‌پرداخت، مورد استقبال متخصصان قرار گرفته است. اين نشريه پس از انتشار 60 شماره ماهانه، متوقف شد. اين مركز همچنين بنيان‌گذار نخستين نمايشگاه بين‌المللي اطلاع‌رساني و فناوري اطلاعات در ايران است (2: 3).

 

مآخذ: 1) عماد خراساني، نسرين‌دخت. "نقد و تحليل عملكرد نظام و خدمات اطلاع‌رساني كشاورزي در ايران". فصلنامه كتاب. دوره دوازدهم، 3 (پاييز 1380): 96-114؛ 2) نوروزپور ديلمي، وهرز. هشت دوره نمايشگاه اطلاع‌رساني و فناوري اطلاعات. تهران: خانه كتاب، 1380؛ 3) يوسفي، احمد. "مقايسه گزارش موضوعي مقالات كتابداري و اطلاع‌رساني ايران و پايگاه اطلاعاتي ايزا در سال‌هاي 1375-1377". پايان‌نامه كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع‌رساني،دانشكده علوم‌تربيتي،دانشگاه تهران،1379.             

   مهدي تقوي و كاظم حافظيان رضوي

            بازنگاري داكا

 

 

 

 

[1]. Indian National Scientific Documentation Centre (INSDOC)

[2]. Jahad-e-Sazandegi Scientific Information Services (JSIS)

 

 

بازگشت به فهرست مقالات م