Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات م

 

مركز فرهنگي ژرژ پمپيدو. اين مركز فرهنگي و هنري در شهر پاريس است كه در آن طيف وسيعي از فراورده‌هاي فرهنگ يعني كتاب، هنرهاي تجسمي، معماري، موسيقي، سينما، و ابداعات صنعتي در دسترس مردم قرار مي‌گيرد. اين مركز با ساختمان عظيم و امكانات متنوع به يكي از جاذبه‌هاي توريستي بي‌شمار پاريس تبديل شده است (169:1-170؛3).

سبب اصلي ايجاد مركز ژرژ پمپيدو، ناكافي تلقي شدن امكانات كتابخانه ملي فرانسه براي خدمت به شهروندان پاريس بوده است. كمبود جا و فقدان امكانات لازم براي استفاده از منابع باعث شده بود، درهاي اين كتابخانه تنها بر روي محققان و نويسندگان باز باشد و مردم عادي نتوانند از آن استفاده كنند.

از دهه 1960 مسئولان كتابخانه ملي درصدد برآمدند تا يك كتابخانه عمومي بزرگي در مركز شهر پاريس احداث كنند و درهاي آن را به روي عموم مردم باز نگاه دارند. در همان زمان آندره مالرو، وزير فرهنگ وقت، نيز درصدد بود موزه‌اي براي هنرهاي معاصر ايجاد كند. اين انديشه در 1969 مورد پذيرش ژرژ پمپيدو رئيس جمهوري وقت فرانسه، قرار گرفت و مقرر شد كتابخانه در قلب پاريس، در محل بازار سابق تره‌بار شهر احداث شود. به‌دنبال آن طرح ساختمان به مسابقه بين‌المللي گذاشته شد و در ژوئن 1971 هيئت داوران طرح فعلي را از ميان 681 طرح انتخاب كرد.

ساختمان. طرح مركز ژرژ پمپيدو مبتكرانه است و قصد آن بوده كه نمايانگر فناوري جديد باشد. اين ساختمان كلا از فلز و شيشه ساخته شده است و در موارد بسيار نادر از سيمان، گچ، و آجر در آن استفاده شده است. كليه لوله‌كشي‌هاي آب، شوفاژ، و تهويه از روي جداره‌هاي بيروني ديوارها رد مي‌شود و پله‌هاي دسترسي به طبقات آن از نماي بيروني ساختمان مي‌گذرد كه با شيشه پوشانيده شده است. با اين كار هم جنب‌وجوش مردم استفاده‌كننده از بيرون مشهود است و هم قابليت استفاده از فضاي داخلي افزايش يافته است. سه طبقه از هشت طبقه ساختمان كه مختص توفقگاه اتومبيل و تأسيسات ساختمان است در زيرزمين قرار دارد (1: 13، 32-35؛ 2: 171-177؛ 4).

مركز چهار بخش اصلي دارد :

1. موزه ملي هنر نوين[1] . اين موزه شامل تالار فرهنگستان و تالار هنرمندان مستقل و نمايشگاه‌هاي هنري مختلف است. هر هنرمند اجازه دارد در هر سال سه اثر خود را در اين موزه به نمايش بگذارد (1: 58-64).

2. كتابخانه عمومي. وسعت آن بيش از 15000 مترمربع است و امكان نشستن بيش از 1300 مراجعه‌كننده را به‌طور همزمان دارد. منابع آن امانت داده نمي‌شود. رده‌بندي منابع برمبناي رده‌بندي دهدهي ديويي است. در ورودي اصلي كتابخانه در طبقه دوم قرار دارد. فهرست عمومي كتابخانه و كتابداران مرجع براي راهنمايي مراجعان و نيز راهنمايي به كتابخانه‌هاي ديگر نيز در اين قسمت قرار دارد. علاوه بر آن در اين بخش برنامه‌هاي بازديد گروهي و برنامه‌هاي فرهنگي كتابخانه تنظيم و منتشر مي‌شود تا بدين‌ترتيب ارتباط عموم مردم با كتابخانه از طرق مختلف تضمين و جاذبه كتابخانه براي مردم بيشتر شود (1: 64-67، 2: 178-180).

كتابخانه كودكان مركز نيز در اختيار كودكان چهار سال به بالا قرار دارد. براي جلب كودكان به كتابخانه برنامه‌هاي مختلفي ترتيب داده شده مثل نمايشگاه، نمايش فيلم، تئاتر، كارگاه نقاشي، و جز آن. كليه مواد موجود در اين كتابخانه به‌صورت قفسه باز در اختيار مراجعان قرار دارد (2: 180-181).

3. مركز آفرينش‌هاي صنعتي. اين مركز كوچك‌ترين بخش از چهار بخش مركز محسوب مي‌شود، اما از حيث نوآوري پيشروترين آنهاست. فعاليت‌هاي آن در پنج زمينه است: برگزاري نمايشگاه نوآوري‌هاي صنعتي، انتشار اخبار مربوط به نوآوري‌هاي جديد، گردآوري اطلاعات لازم در مورد اين نوآوري‌ها، و گردآوري اطلاعات در مورد فرآورده‌هاي صنعتي براي دفتر پژوهش‌ها (1: 68؛ 2: 181).

4. مركز پژوهش‌هاي موسيقي. اين مركز با 3000 مترمربع وسعت شامل استوديوها، آزمايشگاه‌ها، كارگاه‌ها، اتاق‌هاي رايانه، تالارهاي نمايش، دفاتر اداري، كتابخانه، و محل پذيرايي است كه همگي در زيرزمين در امتداد ساختمان اصلي واقع شده‌اند (1: 72).

 

مآخذ: 1) ژاكنيك، ايوان. مركز فرهنگي پمپيدو. ترجمه محسن شهيدي. تهران: شهرداري تهران، معاونت امور اجتماعي، 1372؛ 2) شادمان، زهرا. "مركز ملي هنر و فرهنگ ژرژ پمپيدو". نامه انجمن كتابداران ايران. دوره دهم، 2 (تابستان 1356): 169-183؛

3) "Centre Georges Pompidou". [On-line]. Available: http:// www.france.diplomatie.fr/label_france/ENGLISH/ART/ POMPIDOU/pompidou. html. [27 Dec. 2004].

     طاهره طاهري

 


[1]. Musee National d©Art Moderne

 

 

بازگشت به فهرست مقالات م