Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ن

 

نشر روميزي (دي.تي.پي.)[1] . نشر روميزي در سال‌هاي اخير و پس از ورود رايانه به صنعتنشر رواج يافت. در اين نوع نشر بسياري از فرايندهاي اساسي نشر مانند حروفچيني، صفحه‌بندي، طراحي، و چاپ با استفاده از يك رايانه و دستگاه‌هاي جانبي آن مانند نمايشگر، چاپگر، پويشگر، و نيز نرم‌افزارهاي حروفچيني و گرافيكي انجام مي‌شوند (1: 112؛ 2: 55؛ 5: ذيل واژه). بر خلاف نشر الكترونيكي كه برونداد آن الكترونيكي است، برونداد نشر روميزي مي‌تواند محصولات چاپي سنتي مانند كتاب و مجله هم باشد. در نشر روميزي ابتدا محتواي مورد نظر با استفاده از نرم‌افزارهاي گوناگون حروفچيني مي‌شوند. سپس كار صفحه‌آرايي و طراحي آن انجام مي‌شود. در اين مرحله مي‌توان خروجي‌هاي متعددي از آن تهيه كرد. مثلا با استفاده از چاپگرهاي متصل به رايانه مي‌توان خروجي آن را بر روي كاغذ منتقل كرد؛ يا آن را به شكل‌هاي مختلف الكترونيكي قابل حمل مانند ديسك لرزان و ديسك نوري تبديل نمود؛ و يا در اينترنت منتشر كرد. براي حذف برخي از فرايندهاي ليتوگرافي سنتي مانند تهيه عكس‌ و فيلم مي‌توان از آن خروجي فيلم يا كالك تهيه كرد و پس از مونتاژ و كپي زينك براي چاپ به چاپخانه تحويل داد. حتي با استفاده از تجهيزات مدرن نشر روميزي مي‌توان خروجي را بدون فرايند ليتوگرافي مستقيمآ از رايانه به دستگاه چاپ منتقل كرد. ماشين‌هاي چاپي ويژه‌اي وجود دارند كه به رايانه متصل مي‌شوند و به‌محض دريافت سفارش، كار چاپ و صحافي تعداد مورد نياز را آغاز مي‌كنند (3: 252-272؛ 4: 25-30). بدين ترتيب، علاوه بر كاهش هزينه‌ها، كيفيت و سرعت چاپ نيز بسيار افزايش مي‌يابد.

با استفاده از تجهيزات نشر روميزي مي‌توان نشر شمارگان پايين كتاب، مجله و خبرنامه ناشران و سازمان‌ها را با سرعت و هزينه پايين انجام داد. همچنين مراكز دولتي و خصوصي، و مؤسسات علمي، فرهنگي، آموزشي، و دانشگاهي مي‌توانند از آن براي توليد گزارش‌هاي علمي، فني، و غيره استفاده كنند. مزاياي فوق همراه با دسترسي بيشتر افراد به تجهيزات نشر روميزي و سهولت استفاده از آنها موجب رواج خودناشري[2]شده است (1: 115-117؛ 2: 54-55). بدان معنا كه بسياري از افراد، محققان، نويسندگان، سازمان‌ها، و شركت‌هاي غيرحرفه‌اي مي‌توانند آثار خود را با هزينه پايين و كيفيت مناسب منتشر كنند. نشر الكترونيكي، نشر اينترنتي، و نشر چندرسانه‌اي[3]  اصطلاحات جديدتري هستند كه پس از نشر روميزي رواج يافتند. برخلاف نشر روميزي كه خروجي آن بيشتر چاپي و كاغذي است خروجي انواع فوق فقط الكترونيكي است.

 

مآخذ: 1) آذرنگ، عبدالحسين. مباني نشر كتاب. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، 1381؛ 2) محسني، حميد. مجموعه‌سازي و خدمات تحويل مدرك. تهران: نشر كتابدار، 1382؛ 3) مدرسي تهراني، شهره. آماده‌سازي كتاب: عمليات پيش از چاپ. تهران: مؤسسه خانه كتاب ايران، 1381؛ 4) مشهوري، محسن. نگرشي بر كليات صنعت چاپ شامل تاريخ، حال و آينده چاپ. تهران: نشر پيكان، 1380؛

5) Prytherch, Ray. Harrod᾽s librarian᾽s Glossary: 9000 Terms Used in Information Management, Library Science, Publishing, the Book Trade and Archive Management. 8th.ed.S.V. "Desktop Publishing".

              

  حميد محسني

 

 

 



[1]. Desktop publishing (DTP)

[2]. Selfpublishing

[3]. Multimedia publishing

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ن