Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ه

 

هائيتي، كتابخانه‌هاي. جمهوري هائيتي در درياي كارائيب در بخش غربي جزيره هيسپانيولا[1] ، بين پورتوريكو و كوبا، واقع شده است. بخش شرقي اين جزيره جمهوري دومينيكن است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2005) 8121622 نفر و مساحت آن 27750 كيلومترمربع است. زبانهاي رسمي اين كشور كرئول و فرانسوي، و زبان ملي آن كرئول است.

تاريخچه. نخستين كتابخانههاي هائيتي طي دوران استعمار فرانسه (1625-1803) بهوجود آمدند. برخي مجموعههاي خصوصي و نوعي كتابخانه بهنام "قرائتخانه" در "پورتو پرنس"، كاپ هائيتين"، و "كاي" وجود داشت. اما كتابهاي آنها طي جنگ استقلال از بين رفت. در 1825 كتابخانه ملي تنها با 444 كتاب توسط ژان پيير بوايه، رئيسجمهور، تأسيس گرديد. در 1920 كتابخانهاي بهنام كتابخانه اميكال دوليسه پتيون[2]  و پس از آن كتابخانه مدرسه داميان[3]  (1926) و كتابخانه دانشكده پزشكي (1927) تأسيس شدند. در 1940 كتابخانه ملي توسط رئيسجمهور استنيو ونسان تأسيس شد.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي در 1940 شكل گرفت و مديريت آن را ماكس بيسنت[4]  برعهده داشت. وي كتابشناسي‌هاي جاري و گذشتهنگر هائيتي را منتشر كرد و فرهنگ كتابشناسي (1804-1949) هائيتي و ضميمه آن را، كه سالهاي -1950 1970 را تحتپوشش قرار ميداد، گردآوري كرد. پس از دوران بيسنت (1942-1957)، مجموعه 6000 جلدي كتاب به 4000 جلد كاهش يافت.

كتابخانه ملي طبق قانون جديد در ساختمان جديد و با تجهيزات كاملتري تجديد سازمان شد. اين كتابخانه از 1984 نسخههاي واسپرده چاپ هائيتي را دريافت ميكند. كتابخانه تا اوايل دهه 1990، بودجه خريد كتاب نداشت. انجمن تاريخ و جغرافياي هائيتي، 5000 جلد كتاب و ريزفيلمهاي آرشيو مستعمراتي هائيتي را به كتابخانه واگذار كرد. اين كتابخانه بهعنوان هسته شبكه كتابخانههاي عمومي تحتپوشش مؤسسه فرهنگ و هنر ملي هائيتي (ايناهكا)[5]  ايجاد شده است. پس از انحلال مؤسسه فوق در ماه مه 1986، كتابخانه ملي به مؤسسهاي مستقل تبديل شد كه گزارش كار خود را به وزارت اطلاعات، فرهنگ، و هماهنگي ميدهد.

در ميان اسناد آرشيو ملي هائيتي، مدارك ثبتي بازمانده از 1793 ديده ميشود. مدارك ارزشمند و نادر در 1922 به ساختمان فعلي منتقل شد. شرايط نامناسب نگهداري از اين اوراق سبب شد صدمات زيادي به آنها وارد شود. در پورتو پرنس و بسياري ديگر از شهرهاي اين كشور حدود 20 مخزن آرشيو وجود دارد.

كتابخانههاي دانشگاهي. در 1985 در هائيتي 17 مدرسه براي تحصيلات عالي وجود داشت كه فقط 9 واحد داراي كتابخانه بودند. بهترين كتابخانهها در دانشكده داروسازي (9896 جلد كتاب)، مؤسسه ملي مديريت و مطالعات بينالمللي (3958 جلد)، و دانشكده كشاورزي (7000 جلد) بودند. در اوايل دهه 1990 فقط كتابخانه مؤسسه ملي مديريت و مطالعات عالي بينالمللي[6]  بودجه داشت و بخش اعظم مجموعه خود را آماده امانتدهي كرده بود. برخي مجموعه‌‌هاي مربوط به سالهاي 1920-1934 در كتابخانههاي دانشكدههاي داروسازي و كشاورزي موجود هستند.

كتابخانههاي عمومي. در پورتو پرنس كتابخانه عمومي دولتي وجود ندارد. در هفت شهر اين كشور كتابخانههاي عمومي كوچكي وجود دارد كه تحتپوشش كتابخانه ملي قرار دارند و هزينه محدود كاركنان و خريد برخي كتابها و وسايل اوليه آنها را تأمين ميكند.

بهترين كتابخانههاي عمومي، كتابخانه مؤسسه فرانسه (29000 جلد) و كتابخانه امريكايي هائيتي (4500 جلد) هستند كه كتابهاي خود را بهصورت رايگان در اختيار عموم قرار ميدهند.

كتابخانههاي آموزشگاهي و مراكز رسانهها. در وزارت آموزش و پرورش هائيتي، بخشي براي كتابخانه آموزشگاهي وجود ندارد. برخي مدارس دولتي كتابخانههاي كوچكي دارند. برطبق مقررات، تمام مدارس خصوصي بايد كتابخانه داشته باشند، اما اين امر فقط در بعضي از مدارس صورت گرفته است. طبق آخرين اطلاعات (1975) 21 مدرسه دولتي و 115 مدرسه خصوصي داراي كتابخانه بودند و 71 مدرسه دولتي و 332 مدرسه خصوصي كتابخانه نداشتند.

كتابخانههاي تخصصي. 13 كتابخانه تخصصي بين 500 تا 4000 جلد كتاب دارند و در موارد بسياري توسط كاركنان غيرمتخصص اداره ميشوند و خدمات خود را در اختيار استفادهكنندگان كمشمار خود قرار ميدهند. مهمترين كتابخانه تخصصي، كتابخانه سن لوئي گونزاگو[7]  داراي 20000 مدرك است و بعد از مجموعه ژان فوژار متعلق به بانك مركزي هائيتي غنيترين مجموعه هائيتي محسوب ميشود. وزارتخانههاي تجارت و برنامهريزي تعداد زيادي اسناد رسمي و گزارشهاي فني در اختيار دارند.

حرفه كتابداري. در هائيتي دانشكده كتابداري وجود ندارد، ولي دورههاي مربوط به كتابداري عمومي در دانشكده قومشناسي ارائه ميشود. دورههاي آموزش مداوم توسط بخش هائيتي انجمن كتابداران، آرشيويستها، و سندپردازان فرانسوي حوزه كارائيب ارائه ميشود. اين بخش در 1979 در فور دو فرانس[8]  (مارتينك) تأسيس شد و >يادداشتهاي كتابشناختي كارائيب<[9] و >خبرنامه اطلاعرساني<[10]  را منتشر ميكند. در حال حاضر دورههاي تحصيلات پيوسته توسط انجمن آرشيويستهاي هائيتي[11]  ارائه ميشود. در 1990 هائيتي داراي 7 كتابدار حرفهاي، 22 كتابدار نيمهحرفهاي، و 14 نفر كمكآرشيويست بود.

 

مأخذ :

1) Association des Archivistes, Bibliothécaires et Documentalistes Francophones de la Caraïbe (Section Haiti). Répertoire commenté de la législation haitienne relative aux unités documentaires, 1983.

       ژان ويلفريد برتران[12]  (WELIS)

          ترجمه زهرا اباذري

 

 

 

 



 

[1]. Hispaniola

[2]. Library of l᾽ Amicale du Lycee Petion

[3]. Library of the Ecole Partique de Damien

[4]. Max Bissainthe

[5]. Institute National Haitien de la Culture et des Art (INAHCA)

[6]. National Institute of Management and International Higher Studies

[7]. Saint Louis Gonzague

[8]. Fort-de-France

[9]. Notes Bibliographiques Caraïbes  

[10]. Bulletin dInformation

[11]. l Association des Archivistes Haitiens (ASAH)

[12]. Jean Wilferid Bertrand

 

بازگشت به فهرست مقالات ه