Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ه

 

هفته كتاب. هفته كتاب مجموعه مراسمي است كه از 1372 هر ساله بين روزهاي 10 و 24 آبان ماه به ابتكار و هدايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي ترويج كتاب و كتابخواني برگزار مي‌شود. وزارت فرهنگ و آموزش عالي، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي، سازمان تبليغات اسلامي، هيأت امناي كتابخانه‌هاي عمومي، جهاد دانشگاهي، كانون فرهنگي و هنري مساجد، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، مؤسسه خانه كتاب، و تشكل‌هاي صنفي با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين مراسم همكاري دارند.

مبتكران اين مناسبت اهداف گسترده‌اي براي آن قائل شده‌اند، مانند تقويت بنيه فرهنگي كشور؛ توسعه، هدايت، و رونق اقتصاد كشور؛ تشويق مردم به كتاب و كتابخواني؛ و ايجاد عادت به مطالعه؛ كمك به حل مشكلات و تنگناهاي توليد و توزيع كتاب؛ تجهيز كمّي و كيفي كتابخانه‌ها؛ و افزايش ظرفيت‌هاي فرهنگي كشور (1: 270).

برجسته‌ترين اقدام در اين هفته برگزاري نمايشگاه‌هاي بزرگ فروش كتاب در مراكز استان‌هاي كشور است. بسياري از ناشران خصوصي در اين نمايشگاه‌ها شركت مي‌كنند و كتاب‌هاي خود را با تخفيف به علاقه‌مندان مي‌فروشند. با همكاري مدارس هر شهر، براي دانش‌آموزان برنامه‌هاي خريد و بازديد از نمايشگاه‌ها تنظيم و اجرا مي‌گردد. براي تشويق به كتابخواني، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هر سال ميليون‌ها تومان بُن خريد كتاب به رايگان در ميان دانش‌آموزان توزيع مي‌كند.

بر اساس يك سياست تدوين شده، طي اين هفته اخبار مربوط به كتاب و چاپ و نشر در صدر اخبار كشور قرار مي‌گيرد و مراسم و فعاليت‌هاي علمي و فرهنگي با مضمون كتاب برگزار مي‌شود.

روزهاي هفته كتاب را همه ساله نام‌گذاري مي‌كنند و فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده هر روز را متناسب با عنوان آن انتخاب مي‌كنند. از آن جمله مي‌توان به روزهاي كتاب و كتابخواني؛ كتاب، دانشگاه، و حوزه؛ كتاب و دانش‌آموز و دانشجو؛ كتاب، كتابخانه و خادمان نشر؛ كتاب و ولايت؛ و كتاب و گفت‌وگوي تمدن‌ها اشاره كرد.

طي سال‌هاي گذشته ابتكارهايي در جريان برگزاري هفته كتاب صورت گرفته كه به‌عنوان رويدادهاي جنبي، شكل دائمي يافته‌اند. انتخاب كتاب سال دانشجويي از 1373؛ انتخاب و معرفي خادمان نشر؛ انتخاب كتاب سال ولايت از 1377 براي انتخاب و معرفي كتاب‌ها در موضوع زندگي و آثار چهارده معصوم (س)؛ جشنواره ادب پايداري كه نخستين بار از هشتمين دوره هفته كتاب در چهار رشته شعر، داستان، و فيلمنامه برگزار شده، از آن جمله‌اند.

هفته‌نامه موسوم به "كتاب هفته"، كه جاي خود را به‌عنوان يك نشريه كتابشناختي موفق در كشور باز كرده، در ششمين دوره هفته كتاب متولد شد. اين نشريه رسانه‌اي براي نقد و معرفي تازه‌هاي نشر و گزارش‌ها و تحليل‌ها در زمينه صنعت نشر است. اما گذشته از آن، با گزارش منظم تمام كتاب‌هايي كه هر هفته اجازه نشر يافته‌اند، نقش يك كتابشناسي ملي آينده‌نگر را در ايران بازي مي‌كند.

در هفته كتاب، در مدارس، مساجد، دانشگاه‌ها، و استان‌هاي كشور نمايشگاه‌ها و جشن‌هاي كتاب و سخنراني در موضوع چاپ و نشرِ كتاب برگزار مي‌شود. اهداي كتاب به كتابخانه‌هاي عمومي و مساجد، برگزاري مسابقه، مصاحبه و ميزگرد، انتخاب كتابداران نمونه، راه‌اندازي كتابخانه‌هاي سيار در روستاها، تجهيز كتابخانه‌هاي ويژه نابينايان، و برپايي كارگاه‌هاي آموزشي براي ناشران و دست‌اندركاران حوزه كتاب از ديگر فعاليت‌هاي مرسوم هفته كتاب است (2: 97).

 

مآخذ: 1) رنجبري، محمد؛ نياكان، علي‌محمد. تحولات نشر كتاب در دهه هفتاد (1370-)1379. ويراستار زهرا سپهر. تهران: خانه كتاب، 1380؛ 2) رضايي، مهدي؛ عبدالحسيني، علي‌اكبر؛ درفشه، زيبا. برگ دوم: اولين دوره كتاب سال جمهوري اسلامي ايران. تهران: خانه كتاب، 1383.

  داريوش مطلبي

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ه