Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ه

 

همايش‌هاي كتابداري ايران. به‌دنبال تأسيس نخستين دوره كارشناسي ارشد كتابداري در ايران در 1345 و ديگر دوره‌هاي آموزشي در سال‌هاي بعد، استادان و فارغ‌التحصيلان اين رشته، نخستين همايش را با نام "سمينار مسائل تربيت كتابدار براي آموزشگاه‌هاي كشور" در سال 1351 برگزار كردند (3: 23). تا ابتداي 1358 (يعني در دوران پيش از انقلاب) 6 گردهمايي (8: 11؛ 16: 9) و پس از آن تا پايان سال 1383، 40 همايش كتابداري و اطلاع‌رساني ديگر تشكيل شده است. بيشترين گردهمايي‌ها در سال‌هاي 1374، 1379، 1380، و 1383 بوده است.

تاكنون اين شهرها ميزبان همايش بوده‌اند: تهران 26 همايش، مشهد 9، اصفهان 4، كرمان 2؛ و بندرعباس، تبريز، همدان، يزد، و رشت هر كدام با 1 همايش.

متوليان برگزاري بسياري از گردهمايي‌ها، وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها بوده‌اند. "نخستين سمينار سياست علمي و فني كشور" (4: 10) و "سمينار كاربردي مراكز و سازمان‌هاي پژوهش فرهنگي و اطلاع‌رساني" (12: 15)، نمونه‌هايي از آن به‌شمار مي‌روند. برخي از همايش‌ها توسط دانشگاه‌ها (كتابخانه‌هاي مركزي و يا گروه‌هاي كتابداري) برگزار شده‌اند، مانند "گردهمايي‌هاي كتابداران دانشگاهي و سمينارهاي كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي". دانشجويان رشته كتابداري نيز گروه ديگر برگزاركنندگان همايش‌هاي كتابداري هستند كه "همايش‌هاي سراسري دانشجويي" برگزار شده توسط دانشجويان دانشگاه الزهرا مصداق آن است.

متداول‌ترين روش برگزاري، تشكيل جلسه‌هاي عمومي بوده است؛ برخي نيز جلسات گروه‌هاي موضوعي و ارائه مقالات تخصصي داشته‌اند. همايش "نخستين سمينار كاربردي مراكز و سازمان‌هاي پژوهش فرهنگي و اطلاع‌رساني" (12: 16)؛ "كنگره بين‌المللي كتاب و كتابخانه در تمدن اسلامي" (9: بيست و چهار)؛ و "سمينار مقدماتي نسخه‌هاي خطي" (6: 5) از نوع اخير بوده‌اند.

شيوه معمول در اكثر گردهمايي‌ها، ارائه مقالات به‌صورت شفاهي بوده است. نخستين بار در ششمين همايش ملي كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي بود كه بخشي از مقالات با روش شفاهي و تعدادي ديگر به‌صورت پوستر در اختيار شركت‌كنندگان قرار گرفت (2: 223).

جلسات پرسش و پاسخ؛ برپايي نمايشگاه‌هاي جانبي براي معرفي لوازم و تجهيزات كتابخانه‌ها (2: 225-226)، انتشارات، تجهيزات ايمني كتابخانه‌ها (14: 11)، نرم‌افزارهاي كتابداري (1: 4؛ 2: 226)؛ و تشكيل كارگاه‌هاي مرمت و جلدسازي (6: 11) بخش ديگر فعاليت‌هاي جنبي همايش‌ها را تشكيل مي‌دهد.

برخي از رويدادهايي كه نام همايش داشته‌اند در واقع كارگاه آموزشي بوده‌اند، مانند "پنجمين همايش كتابداران سازمان برنامه و بودجه" كه در واقع كارگاه آموزش نرم‌افزار نوسا بود (7)؛ در ششمين و هفتمين همايش نيز طي روزهاي گردهمايي علاوه بر ارائه مقالات، كارگاه‌هاي آموزشي تشكيل شد (13: 12؛ 14: 11).

به‌جز گردهمايي "سمينار سياست علمي و فني كشور" كه با همكاري يونيسيست در سازمان برنامه و بودجه و به زبان انگليسي برگزار شد (4: 12؛ 5: 9) و نيز گردهمايي‌هايي همچون "مجمع بحث و مطالعه درباره مسائل كتابخانه‌هاي دانشگاهي" (10: 12-15؛ 11: 3؛ 15: 22-25) يا "چهارمين كنگره بين‌المللي كتابداران و اطلاع‌رسانان مسلمان (كامليس)" كه در آن كتابداران غيرايراني نيز به ارائه مقاله پرداختند، ساير همايش‌ها با شركت متخصصان ايراني و ارائه مقالات فارسي برگزار شده است.

برخي از اين همايش‌ها به بررسي تاريخچه و يا عملكرد يك سازمان اختصاص داشتند. سمينار "هفتادمين سال افتتاح رسمي كتابخانه مجلس" نمونه‌اي از اين دسته‌اند. گردهمايي‌هاي سال‌هاي اخير موضوعي بوده‌اند. فناوري اطلاعات و تأثير و بهره‌گيري از آن در كتابخانه‌ها و خدمات كتابداري محور اصلي موضوعات همايش‌هاي اخير را تشكيل داده است.

 

مآخذ: 1) "برپايي نمايشگاهي از فعاليت‌هاي اطلاع‌رساني داخلي در جنب كنگره كامليس 4". ويژه‌نامه كامليس 4. 30 خرداد 1374؛ 2) حاجي زين‌العابديني، محسن. "ششمين همايش ملي كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي با تكيه بر نظام‌هاي نوين اطلاع‌رساني و پژوهش‌هاي پزشكي (اصفهان 10-11 ارديبهشت 1383)". فصلنامه كتاب. دوره پانزدهم، 1 (بهار 1383): 222-226؛ 3) "رويدادها". اخبار ماهانه پيوست خبرنامه انجمن كتابداران ايران، 8 (آبان 1351): 23؛ 4) "سمينار سياست علمي و فني در كشور". اخبار ماهامه انجمن كتابداران ايران، 2 (ارديبهشت 1356): 10-12؛ 5) "سمينار يونيسيت درباره توسعه سياست ملي علم اطلاع‌رساني ايران". اخبار ماهانه انجمن كتابداران ايران، 4 (تير 1356): 9-11؛ 6) شكراللهي طالقاني، احسان‌الله. يادمان سمينار مقدماتي نسخه‌هاي خطي (تهران ـ1379). تهران: كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي، 1381؛ 7) عنصري، ژاله. سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، كتابخانه، تهران. مصاحبه. ارديبهشت 1384؛ 8) فرخ‌زاد، محمد. كتابشناسي اطلاعات و ارتباطات. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1373؛ 9) همو. مجموعه مقالات كنگره بين‌المللي كتاب و كتابخانه در تمدن اسلامي. مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهش‌هاي اسلامي، 1379؛ 10) "گزارشي از مجمع بحث درباره مسائل كتابخانه‌هاي دانشگاهي 13-16 دي‌ماه 54". اخبار ماهانه انجمن كتابداران ايران، 2 (دي 1354): 12-15؛ 11) "مجموعه سخنراني‌هاي مجمع بحث و مطالعه درباره مسائل كتابخانه‌هاي دانشگاهي". كتابداري. دفتر ششم (اسفند 1355): 1-160؛ 12) مجموعه مقالات اولين سمينار كاربردي مراكز و سازمان‌هاي پژوهش فرهنگي و اطلاع‌رساني. تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، 1370؛ 13) مجموعه مقالات ششمين همايش كتابداران سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور. يزد 16-18. بهمن 1380. تهران: سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، معاونت پشتيباني مركز مدارك علمي و انتشارات، 1381؛ 14) مجموعه مقالات هفتمين همايش كتابداران سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور (رشت 19-21 اسفند 1382). تهران: سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، معاونت پشتيباني مركز مدارك علمي و انتشارات، 1383؛ 15) "نخستين مجمع بحث درباره مسائل كتابخانه‌هاي دانشگاهي". اخبار ماهانه انجمن كتابداران ايران، 11 (بهمن 1354): 22-25؛ 16) "همايش فهرست‌نگاران". اخبار ماهانه انجمن كتابداران ايران، 5 (مرداد 1357): 9.

            

 

    آذر كاتوزيان

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ه