Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ي

 

يمن، كتابخانه‌هاي. جمهوري يمن واقع در شبه جزيره عربستان از شمال به عربستان سعودي، از مشرق به عمان، از جنوب به خليج عدن و درياي عرب، و از غرب به درياي سرخ محدود است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2005) 20727063 نفر و وسعت آن 527968 كيلومترمربع است. زبان رسمي يمن عربي است.

تاريخچه. بخش شمال شرقي يمن تا 1918 به‌ظاهر توسط ترك‌هاي عثماني اداره مي‌شد، ولي عملا تا 1962 كه حكومت جمهوري در آن اعلام شد، اميراني كه امام خوانده مي‌شدند بر آن حكومت مي‌كردند. بخش جنوب غربي يمن كه عدن نام دارد، از دهه 1830 تا زمان استقلال و اعلام جمهوري در 1967 تحت سلطه انگلستان بود. اين دو بخش سال‌ها با يكديگر مي‌جنگيدند تا سرانجام در 1990 به يكديگر پيوستند و تشكيل يك جمهوري واحد را دادند.

كتابخانه ملي. به‌دنبال تأسيس سازمان كل آثار باستاني و كتابخانه ملي[1]  در 1968، كتابخانه ملي نيز در صنعا تأسيس شد. كليه كتاب‌هاي چاپي موجود در قصرهاي حكومت قبلي به اين كتابخانه منتقل شد، ولي كليه نسخه‌هاي خطي عربي در كتابخانه مسجد جامع صنعا باقي ماند (خارج از دسترسي عموم). مركز پژوهش‌هاي فرهنگي يمن، در عدن (تأسيس 1976) داراي بخش‌هاي نسخه‌هاي خطي، ريزفيلم، انتشارات، چاپ، موزه، و كتابخانه است. كتابخانه مركزي حدود 2000 جلد كتاب درباره يمن دارد. يمن تا اوايل دهه 1990، قانون واسپاري و كتابشناسي ملي نداشت و فاقد صنعت چاپ بود.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. دانشگاه صنعا با كمك مالي دولت كويت در 1971 تأسيس شد. كتابخانه مركزي و كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي آن در حال توسعه است. چند كارمند از ساير كشورهاي عربي براي اداره و سازماندهي مجموعه كتاب‌هاي اين كتابخانه‌ها استخدام شده‌اند. دانشگاه عدن داراي يك كتابخانه مركزي و پنج كتابخانه دانشكده‌اي است كه در مراحل اوليه توسعه قرار دارند. مجموعه كتاب‌هاي كتابخانه مركزي حدود 2000 جلد است. كتابخانه دانشسراي تربيت‌معلم (تأسيس 1970) داراي 15000 جلد كتاب است كه 10000 جلد آن عربي است. كتابخانه دانشكده پزشكي (1975) داراي 5000 جلد كتاب است كه اكثر آنها به زبان اسپانيولي است كه در اين كشور تكلم نمي‌شود. كتابخانه مؤسسه عالي فني[2] (1952) داراي 10000 جلد كتاب است كه اكثر آن دو نسخه‌اي است. كتابخانه دانشكده علوم كشاورزي ناصر[3] (1972) داراي 6000 جلد كتاب است. كتابخانه دانشكده اقتصاد و اموراداري[4] 2000 جلد كتاب دارد. كاركنان كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي دانشگاه عدن غيرمتخصص بوده و كتابخانه‌ها فاقد بسياري از تجهيزات هستند. مجموعه‌هاي آنها فهرست نشده‌اند و فقط ثبت شده‌اند. در حال حاضر كتابخانه‌ها بر اساس رده‌بندي دهدهي ديويي شروع به رده‌بندي مجدد مجموعه‌هاي خود كرده‌اند.

كتابخانه‌هاي عمومي. نظام كتابخانه‌هاي عمومي در يمن چندان توسعه نيافته است كه به آموزش بزرگسالان كمك كند. كتابخانه عمومي ميسوات[5]  در عدن و كتابخانه خلق در المكلا ـ حضر الموت بزرگ‌ترين كتابخانه‌هاي عمومي يمن هستند. كتابخانه عمومي ميسوات با مجموعه‌اي حدود 30000 جلد كتاب در 1953 تأسيس شده و توسط شهرداري عدن اداره مي‌شود. كتابخانه خلق در حضرالموت (1930) زيرنظر وزارت فرهنگ اداره مي‌شود. كتابخانه‌هاي عمومي زيرنظر سازمان عمومي آثار باستاني و كتابخانه ملي هستند. كتابخانه مسجد جامع كه در 1925 توسط امام احمد تأسيس شده و به‌نام كتابخانه الاوقاف معروف است؛ تعداد نسخه‌هاي خطي اين كتابخانه حدود 10000 جلد نسخه خطي دارد. برنامه تهيه ريزفيلم از اين نسخه‌ها از سوي اتحاديه عرب و با كمك يونسكو شروع شده است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. با وجودي كه تعدادي از كتابخانه‌هاي آموزشگاهي مدارس متوسطه مجموعه‌هاي خوبي دارند، اما به‌دليل نبود كتابدار متخصص در كشور به خوبي شكل نگرفته‌اند.

كتابخانه‌هاي تخصصي. كتابخانه مركزي وزارت آموزش و پرورش، كتابخانه اداره مركزي برنامه‌ريزي (1976) و كتابخانه مؤسسه ملي امور اداري (1973) به كاركنان خود و نيز به تمام كساني كه مايل به استفاده از مجموعه آنها هستند خدمت مي‌كنند.

            محمد ام. هادي[6] (WELIS)

                ترجمه مرضيه هدايت

 

 

 



[1]. General Organization for Antiquities and National Library

[2]. Library of the Higher Technical Institute           

[3]. Library of the Nasser College for Agricultural Sciences

[4]. Library of the College of Economics and Administration

[5]. Miswat Public Library           

[6]. Mohamed M. Hadi

 

بازگشت به فهرست مقالات ي