Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات پ

 

پرو، كتابخانه‌هاي. پرو از جمهوري‌هاي جنوب غربي امريكاست كه از شمال با كلمبيا و اكوادور، از جنوب با شيلي،از شرق با برزيل و بوليوي، و از غرب با اقيانوس آرام هم‌مرز است. جمعيت پرو (طبق آمار سال 2000) 25700000 نفر و مساحت آن 1285216 كيلومترمربع است. زبان رسمي پرو اسپانيولي و كوچوا[1] ست.

تاريخچه. كتابخانه ملي پرو در سال 1821 توسط خوزه دوسن مارتين[2]  تأسيس شد. در سال 1943 در حادثه آتش‌سوزي، بخشي از ساختمان و مجموعه آن از ميان رفت، اما در سال 1947 مجدداً بازگشايي شد. مجموعه كتابخانه شامل نخستين كتاب‌هاي منتشرشده در پرو و امريكاست كه از منابع باارزش كتابخانه به‌شمار مي‌روند. كتابخانه‌هاي عمومي، همانند كتابخانه‌هاي اماني در پرو و بسياري از كشورهاي امريكاي لاتين، توسعه نيافته‌اند. در بسياري از موارد، خدمات كتابخانه‌هاي عمومي در وظايف كتابخانه ملي گنجانده شده است و فقط در سال‌هاي اخير عملاً فعاليت اين دو كتابخانه تا حدودي از يكديگر متمايز شده است. برخي نسخه‌هاي خطي منحصر به فرد و مدارك تاريخي باارزش، از ديرها و صومعه‌ها گردآوري شده است.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي پرو داراي 706000 جلد كتاب، 263600 نسخه خطي، 11800 نقشه، و تقريباً دو ميليون شماره نشريه ادواري و روزنامه است. اين مجموعه از نظر تاريخ، ادبيات، و حقوق پرو بسيار غني است.

كتابخانه ملي زماني كتابخانه عمومي ناميده مي‌شد. اين كتابخانه گرچه به روي عموم باز است، طبق قانون مجاز به امانت منابع نيست و <كتابشناسي سالانه پرو>[3] ، <خبرنامه كتابخانه ملي>[4] ، <مجله كتابداران پرو>[5] ، و چند نشريه ديگر را منتشر مي‌كند.

آرشيو عمومي ملت[6]  (تأسيس 1861) و كتابخانه مؤسسه ملي، هر دو، فعاليت‌هاي كتابخانه ملي را تكميل مي‌كنند. كتابخانه اخير در شناسايي و طبقه‌بندي انتشارات پرو همكاري نزديك دارد.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. در پرو تقريباً در همه مؤسسات آموزش عالي يك كتابخانه دانشگاهي وجود دارد. تعداد اين كتابخانه‌ها به 200 مي‌رسد و عموماً به‌صورت قفسه بسته اداره مي‌شود و دسترسي به منابع فقط از طريق برگه‌دان ميسّر است. مواد و منابع درسي مورد نياز معمولاً در چند نسخه تهيه و خريداري مي‌شود و در دسترس دانشجويان قرار مي‌گيرد كه، در واقع، بخش عمده‌اي از منابع مورد استفاده مجموعه را تشكيل مي‌دهد.

كتابخانه مركزي دانشگاهي ملي سن ماركوس، كه در ليما در قرن شانزدهم تأسيس شد، داراي بيش از 450000 جلد كتاب است. بخش بزرگي از مجموعه مستعمراتي كه در حال حاضر در كتابخانه ملي قرار دارد، در اصل، جزو مجموعه اين كتابخانه بوده است.

كتابخانه ملي دانشگاه كشيشان كاتوليك پرو در اواخر سال 1917 تأسيس شد و بيش از 250000 جلد كتاب دارد. بسياري از كتاب‌هاي جديد آن را مدارك فني تشكيل مي‌دهند.

كتابخانه دانشگاه ملي سن آگوستين در آركيپا نمونه‌اي از روند عدم تمركز كتابخانه‌هاي دانشگاهي است كه در امريكاي لاتين در جريان است. كتابخانه مركزي، دوازده كتابخانه تخصصي را كه داراي حدود 100000 مدرك و نيز مجموعه‌اي از تك‌نگاشت‌ها، جزوات، و نشريات ادواري است هماهنگ مي‌كند.

بيشتر كتابخانه‌هاي دانشگاهي نقش تالارهاي مطالعه را برعهده دارند. مركز اطلاع‌رساني بيشتر كتابخانه‌ها به‌منظور پاسخ‌گويي به نيازهاي جديد تحقيقات كتابخانه‌اي، به‌تدريج مجموعه‌ها، خدمات، و كاركنان خود را تجهيز مي‌كنند.

كتابخانه‌هاي عمومي. كتابخانه‌هاي عمومي در پرو به‌طور كلي همان كتابخانه‌هاي عمومي شهرداري هستند. در سال 1982 حدود 445 كتابخانه عمومي وجود داشت كه مجموعه آنها جمعاً به 4100000 جلد مي‌رسيد. اين كتابخانه‌ها داراي مجموعه‌هاي اهدايي كوچكي هستند و توسط افرادي اداره مي‌شوند كه دوره‌هاي آموزشي رسمي شيوه‌هاي نوين كتابداري را طي نكرده‌اند يا اطلاعات اندكي در اين زمينه دارند.

چند ويژگي در مجموعه اين كتابخانه‌ها، به‌خصوص آنهايي كه در مراكز اصلي شهر مستقر هستد، وجود دارد. كتابخانه شهرداري ليما در سال 1935 تأسيس شد. اين كتابخانه داراي نزديك به 16000 جلد كتاب است كه اين مجموعه، با توجه به نقش كتابخانه ملي در ليما، كوچك به‌نظر مي‌رسد.

كتابخانه عمومي شهرداري آركيپا پيش از كتابخانه عمومي ليما تأسيس شد و بيش از 28000 جلد كتاب دارد. مؤسسه فرهنگي پرو در اين كتابخانه مستقر است و، به همين سبب، بيشتر مجموعه آن در زمينه انسان‌شناسي است.

بزرگ‌ترين كتابخانه عمومي پرو در كالائو قرار دارد.كتابخانه عمومي شهرداري كالائو، كه در سال 1936 تأسيس و در سال 1957 بازسازي شد، داراي مجموعه‌اي در حدود 48000 جلد است كه به روي عموم باز است.

كتابخانه‌هاي عمومي در پرو خدمات فني مورد نياز را از دفتر ملي كتابخانه‌هاي عمومي شهرداري مستقر در كتابخانه ملي دريافت مي‌كنند.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. بيشتر اين‌گونه كتابخانه‌ها در مدارس خصوصي دوره‌هاي ابتدايي و متوسطه و در شهرهاي بزرگ تأسيس شده‌اند. اين كتابخانه‌ها به‌طور عمده توسط مسئولان غيرمتخصص اداره مي‌شوند و در بسياري موارد معلمان كار كتابخانه را با برنامه كلاسي تنظيم مي‌كنند. با توجه به اين عوامل، مجموعه و خدمات آنها نامناسب است؛ به‌گونه‌اي كه در دسترسي به كتابخانه نيز تأثير گذاشته و ساعات كار آنها را نامنظم كرده است.

مواد ديداري و شنيداري معمولاً يا غيرقابل استفاده هستند يا دسترسي به آنها ميسّر نيست. در بسياري موارد، ارائه اين‌گونه خدمات از وظايف كتابخانه‌هاي آموزشگاهي محسوب نمي‌شود. مجموعه كتابخانه بر اساس نظام دهدهي ديويي رده‌بندي گرديده اما، به‌سبب نداشتن نيروي متخصص، بسياري از مدارك سازماندهي نشده‌اند.

كتابخانه‌هاي تخصصي. <راهنماي كتابخانه‌هاي تخصصي پرو>[7]  توسط مجمع كتابخانه‌ها براي يكپارچه‌سازي اطلاعات اقتصادي ـ اجتماعي[8]  در سال 1972 به‌چاپ رسيد. در سال 1969، توسط انجمن كتابداران پرو روزآمد شده و در دسترس عموم قرار گرفت. در اين راهنما اسامي 100 كتابخانه تخصصي از 130 كتابخانه‌اي كه مورد بررسي قرار گرفته درج شده است. سه نوع كتابخانه در اين فهرست وجود دارد و يك سوم مجموعه هريك از كتابخانه‌ها، در زمينه علوم اجتماعي، علوم پايه و تخصصي، و علوم انساني است.

كتابخانه‌هاي تخصصي پرو عبارتند از كتابخانه مؤسسه تحقيقات تكنولوژي صنعتي و استانداردها، كه يكي از مراكز اطلاع‌رساني و سندپردازي با تجهيزات فني مناسب است؛ كتابخانه مدرسه مديريت دولتي؛ و كتابخانه دانشكده مديريت بازرگاني. منابع اطلاعاتي اقتصادي ـ اجتماعي در پرو بسيار توسعه يافته‌اند و اين امر فقط حاصل كوشش‌هاي مجمع كتابخانه‌هاست. همچنين تعدادي از صومعه‌ها نيز مجموعه‌هاي خود را در اختيار محققان و عموم مردم قرار مي‌دهند.

حرفه كتابداري. دو انجمن حرفه‌اي بزرگ در پرو وجود دارد كه يكي انجمن كتابداران پرو و ديگري مجمع كتابخانه‌ها براي يكپارچه‌سازي اطلاعات اقتصادي ـ اجتماعي است. اين دو انجمن نقشي حساس در توسعه كتابخانه‌ها و حرفه كتابداري دارند.

انجمن كاركنان كتابخانه ملي كه انجمني صنفي است براي كاركنان كتابخانه ملي تأسيس شده است. شوراي كتاب پرو[9]  با انجمن كتابداران همكاري نزديك دارد و در بسياري از حوزه‌ها مداركي به كتابخانه‌ها اهدا مي‌كند.

            مارتا گرمن[10]  (WELIS)

                ترجمه بي‌بي سيده اسحق‌زاده

 

 



[1]. Quechua

[2]. Jose de San Martin

[3]. Annual Bibliography of Peru

[4]. National Library Bulletin

[5]. Peruvian Librarian᾽s Gazette

[6]. Archivo General de la Nacion

[7]. Directory of Peruvian Special Libraries

[8]. Consortia of Libraries for the Integration ofSocioeconomic Information

[9]. Peruvian Book Council

[10]. Martha Gorman

 

بازگشت به فهرست مقالات پ