Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
 

بازگشت به فهرست مقالات ك

 

كامبوج، كتابخانه‌هاي. جمهوري كامبوج (جمهوري خمر[1]  و كامپوچيه سابق) در جنوب شرقي آسيا و در جنوب غربي شبه جزيره هندوچين قرار دارد. از شمال شرقي با لائوس، از شرق و جنوب شرقي با ويتنام، از جنوب غربي با خليج تايلند، و از غرب و شمال غربي با تايلند همسايه است. جمعيت اين كشور (طبق آمار سال 2005) 13607069 نفر و مساحت آن 181035 كيلومتر مربع است. زبان رسمي آن خمر است، در عين حال زبان فرانسوي نيز در سطح وسيعي تكلم مي‌شود.

تاريخچه. طي دوره چهار ساله حكومت كمونيست‌ها (1975-1979) و نيز پس از استيلاي ويتنام بر كامبوج در 1979 خدمات كتابخانه‌اي در اين كشور به‌شدت كاهش يافت. هيچ نشاني مبني بر فعاليت كتابخانه‌ها در دهه 1970 وجود ندارد. حتي در پايان دهه 1990 نشانه‌هاي بهبود وضعيت بسيار اندك است. دانشگاه پنوم‌پن در آوريل 1979 غيرفعال گزارش شده بود كه البته در 1990 بازگشايي شد. از سوي ديگر، چندين كتابخانه عمومي و دانشگاهي و چندين مجموعه موجود در موزه‌ها و معابد نيز نابود شده بودند. آنچه كه در زير خواهد آمد مربوط به همه كتابخانه‌ها، به‌جز كتابخانه‌هاي دانشگاهي، تا قبل از 1975 است.

كتابخانه ملي. آرشيو و كتابخانه ملي كامبوج در 1923 به‌عنوان كتابخانه واسپاري ملي با بيش از 31000 جلد كتاب در شهر پنوم‌پن تأسيس شد. دستورالعمل سال 1956، كليه ناشران را موظف مي‌كرد پنج نسخه از انتشارات خود را به اين كتابخانه ارسال كنند. چاپخانه‌ها نيز موظف به واسپاري سه نسخه از هر اثر بودند. در مورد تحويل اسناد دولتي به آرشيو ملي هيچ قانوني وجود نداشت، به‌جز دستورالعمل 1918 كه ادارات دولتي را ملزم به واسپاري دوره‌اي اسناد مي‌كرد، ولي بعضي ادارات اين دستورالعمل را اصلا اجرا نكردند.

كشور كامبوج فاقد كتابشناسي ملي بود، ولي آرشيو و كتابخانه ملي فهرست موجودي‌هاي خود شامل كتاب، جزوه، انتشارات دولتي، پايان‌نامه‌هاي دانشگاهي، نقشه، اطلس، و استانداردها را جمع‌آوري و تدوين مي‌كرد.

كتابخانه مركزي پنوم‌پن به‌عنوان مركز مبادله ملي در 1972 تأسيس شد. وظيفه آن گردآوري آثار موجود در كليه رشته‌هاي علمي و ايجاد ارتباط با كتابخانه‌هاي خارجي بود. نظام مبادله بين كتابخانه‌هاي دانشگاهي توسعه يافت و كتابخانه دانشگاه هنرهاي زيبا، دانشگاه پنوم‌پن، دانشگاه بودا، دانشگاه علوم زراعي، و دانشگاه فني را در برمي‌گرفت. اين دانشگاه‌ها همه در پنوم‌پن قرار دارند.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. همه دانشگاه‌ها تا 1990 با امكانات بسيار محدود گشايش يافتند. دانشگاه پنوم‌پن طي گزارشي اعلام كرد با 350 نفر عضو هيئت علمي به 8400 دانشجو ارائه خدمت مي‌كند و كتابخانه‌هاي پنج دانشكده آن (ادبيات و علوم انساني، علوم، حقوق و اقتصاد، داروسازي، و بازرگاني) در مجموع داراي 36500 جلد كتاب بودند. دانشگاه فني با 1000 دانشجو فاقد كتابخانه بود. ساير مؤسسات آموزشي نيز وضعيت بهتري نداشتند: دانشگاه علوم زراعي (1000 دانشجو، 1000 جلد كتاب)؛ دانشگاه بودا (180 دانشجو، 10000 جلد كتاب)؛ دانشگاه هنرهاي زيبا (9420 جلد كتاب، 50نفر عضو هيئت علمي، تعداد دانشجو نامعلوم).

ساير كتابخانه‌ها. كتابخانه مؤسسه بودا در 1923 در پنوم‌پن تأسيس شد و داراي 40000 جلد كتاب و 16200 نسخه خطي نوشته شده بر برگ نخل بود. آثار موجود در اين مجموعه به زبان‌هاي فرانسوي، انگليسي، تايلندي، برمه‌اي، سينهالي، چيني، تبتي، و مغولي است. همچنين اسنادي به زبان‌هاي خمر و پالي در مورد فولكلور خمر و بودائيسم را در خود جاي داده‌است.

مؤسسه ملي آمار و تحقيقات اقتصادي كه در 1963 با نظارت وزارت برنامه‌ريزي تأسيس شد در حقيقت مركز اسنادي بود با كمي بيش از 300 جلد تك‌نگاشت. اين مؤسسه، اطلاعات اقتصادي در سطح ملي و بين‌المللي را جمع‌آوري و منتشر مي‌كرد. انتشارات آن عبارتند از:>خبرنامه فصلي آمار<، >سالنامه آماري<، و >آمار اقتصادي<.

كتابخانه انجمن نويسندگان خمر، در 1962 در پنوم‌پن با 4525 جلد كتاب، به‌منظور كمك به نويسندگان و توسعه ادبيات خمري تأسيس شد و ماهنامه‌اي انتقادي ـ ادبي منتشر مي‌كرد. در كامبوج انجمن كتابداري رسمي وجود ندارد، ولي دفتر ملي برنامه‌ريزي و توسعه كتابخانه‌ها به‌عنوان يك واحد دولتي در 1975 به‌منظور هماهنگي فعاليت‌هاي كتابداري و آرشيوي تأسيس شد.

پيتر  اِي. پول[2]  (WELIS)

                ترجمه آرزو تجلّي

 

 

 

[1]. Khmer

[2]. Peter A. Poole.

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ك