Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات گ

 

 

گويان، كتابخانه‌هاي. جمهوري گويان در ساحل اقيانوس آرام در امريكاي جنوبي قرار دارد و از شرق به سورينام، از جنوب به برزيل، و از غرب به ونزوئلا محصور است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2005)، 283,765 نفر و مساحت آن 969,214 كيلومتر مربع است. اين كشور تا زمان استقلال در 1966، به‌نام گينه بريتانيا شناخته مي‌شد. زبان رسمي آن انگليسي است.

تاريخچه. تصاوير و علائم حك شده بر روي سنگ كه خطوط تايمهري[1]  ناميده مي‌شوند، نشان مي‌دهند كه

سرخپوستان امريكايي نخستين ساكنان اين كشور بودند. گويان در قرن هفده جامعه‌اي كشاورزي بود و اكثر مردم آن به‌صورت برده براي مالكان هلندي و بعدها بريتانيايي كار مي‌كردند.

اين كشور بعد از آزادي در 1834 و با آغاز آموزش عمومي، كم كم به‌سوي جامعه‌اي باسواد هدايت شد. تعدادي كتابخانه خصوصي حق عضويتي[2]  مانند انجمن كتابخواني


بربيس[3] (1843) و انجمن سلطنتي كشاورزي و تجاري ()1864

تأسيس شد كه صرفآ به گروه‌هاي خاص خدمات مي‌دادند. تعداد كمي از كتابخانه‌هاي كليساها و كتابخانه‌هاي مدارس، روزهاي يكشنبه خدمات محدودي به افراد خاصي ارائه مي‌كردند. نخستين خدمات كتابخانه عمومي از 1909 با افتتاح كتابخانه آزاد كارنگي در دسترس قرار گرفت. در آغاز، كتابداران قديمي همچون اميلي موري (1909-1940) و روبي فرانكر (1942-1962) پيشگام بودند؛ ولي با ورود استلا مريمان (1962-1972) اقدامات مهمي صورت گرفت. اين خدمات، زيربناي كتابخانه‌هاي عمومي در سطح ملي بود.

توسعه خدمات كتابخانه‌اي در اين كشور به‌واسطه كمبود دائمي منابع مالي، ناكافي بودن كاركنان متخصص، و بحران ارزي متوقف شد. با وجود اين، كتابخانه دانشگاه گويان از داشتن مجموعه تحقيقي بزرگي در مورد كشور خود ــ كه نظير آن در هيچ مجموعه شناخته شده ديگري وجود ندارد ــ به‌خود مي‌بالد.

خدمات كتابخانه‌هاي ملي و عمومي. مبناي كتابخانه ملي گويان كتابخانه آزاد كارنگي است. در 1950 مصوبه شوراي قانون‌گذاري گينه بريتانيا، مسئولان كتابخانه را قادر ساخت تا خدمات خود را به خارج از شهر جورج تاون گسترش دهند. اين قانون، نيروي محركه لازم را براي توسعه شتابان خدمات در سطح ملي فراهم كرد. اصلاحيه اين مصوبه در 1972 منجر به تشكيل كتابخانه ملي شد كه مسئوليت اجراي وظايف كتابخانه ملي و كتابخانه عمومي را عهده‌دار شد. همچنين اين مصوبه، كتابخانه ملي را به‌عنوان كتابخانه‌اي واسپاري، موظف به دريافت يك نسخه از هر كتاب چاپي در داخل كشور كرد. اين كتابخانه، از  1972>كتابشناسي ملي گينه< را نيز منتشر مي‌كند.

كتابخانه ملي از طريق واحدهاي خدماتي متعدد به انجام خدمات در سطح ملي مي‌پردازد. اين واحدها عبارتند از: بخش مرجع و امانت بزرگسالان، بخش منابع صوتي، بخش كودكان و نوجوانان، و نيز كتابخانه‌اي فرعي كه به ارائه خدمات
در شهر جورج تاون مي‌پردازد. دو شعبه كتابخانه در خارج از شهر جورج تاون؛ بخش خدمات روستايي شامل 17 مركز كتابخانه روستايي؛ دو كتابخانه سيار؛ و مجموعه‌هاي امانت موجود در سه زندان به‌طور مشترك به ساير نقاط كشور خدمات مي‌دهند. منابع كتابخانه ملي در اواخر دهه 1980 تقريبآ به 000
,220 فقره بالغ مي‌شد، كه شامل اسناد و مدارك تاريخي كمياب، نسخ خطي و يك مجموعه ويژه ارزشمند تحقيقي درباره گويان است. اين كتابخانه مركز واسپاري انتشارات يونسكو نيز محسوب مي‌شود.

كتابخانه جان اف. كندي[4]  خدماتي فراتر از وظايف

كتابخانه عمومي ارائه مي‌دهد، مانند جمع‌آوري نوارهاي ويدئويي و آثاري كه در حال‌حاضر در ايالات متحده منتشر مي‌شوند، فراهم‌سازي لوح فشرده براي پژوهشگران، برگزاري جلسات سخنراني، نمايش‌هاي ويدئويي، و تشكيل گروه‌هاي بحث در زمينه‌هاي تخصصي و فرهنگي.

در 1972، آرشيو ملي گويان به‌عنوان مركز واسپاري انتشارات داخلي انتخاب شد. اين آرشيو در اواسط دهه 1980، داراي 4 كارمند، و موجودي آن بالغ بر 000,510 ماده آرشيوي بود. ركود اقتصادي موجب كاهش خدمات آرشيوي شد.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. كتابخانه دانشگاهي گويان كه در 1963 تأسيس شد. تنها كتابخانه دانشگاهي اين كشور است. در 1983 بخش ديگري به ساختمان اصلي اضافه شد. اين كتابخانه كه بر اساس موضوعي تنظيم شده است با مجموعه‌اي در حدود 000,200 ماده اطلاعاتي شامل دستنوشته‌ها و مواد غيرچاپي، به برنامه‌هاي آموزشي و تحقيقاتي هفت دانشكده و يك مؤسسه تحقيقاتي كمك مي‌كند. اين كتابخانه جزئي از مركز واسپاري انتشارات سازمان ملل و مؤسسات وابسته به آن است و در 1972 به‌عنوان كتابخانه واسپاري گويان انتخاب شد.

مجموعه تحقيقي كتابخانه كارائيب به‌دليل منحصربه‌فرد بودن بسياري از مواد موجود در آن به‌عنوان بزرگ‌ترين مجموعه اطلاعاتي درباره گويان مورد توجه قرار دارد. اين كتابخانه در برنامه اهدا و مبادله بين‌المللي شركت دارد، و مركز محلي فعاليت‌هاي بين‌المللي امانت بين كتابخانه‌اي از طريق كتابخانه اماني بريتانيا[5] ست. اين كتابخانه مسئول هماهنگ‌سازي

ورود داده‌هاي محلي به پايگاه منطقه‌اي اقتصادي و برنامه‌ريزي در حوزه كارائيب، موسوم به كريس‌پلان[6]  است. كتابخانه

دانشگاه در اواخر دهه 1980 برنامه‌اي را براي خودكار كردن و گسترش مركز منابع ديداري ـ شنيداري آغاز كرد.

كتابخانه‌هاي تخصصي. كتابخانه‌هاي بانك گويان، كميسيون زمين‌شناسي و معادن، مؤسسه منابع ملي گويان، مؤسسه ملي تحقيقات كشاورزي، كتابخانه وزارتي خدمات عمومي و دبيرخانه وزارت برنامه‌ريزي، و كتابخانه علوم پزشكي بزرگ‌ترين و سازمان يافته‌ترين كتابخانه‌هاي تخصصي در كشور به‌شمار مي‌آيند، اين كتابخانه‌ها عمدتآ به سازمان‌هاي وابسته خدمات مي‌دهند، اما در سطح محدودتري مردم نيز از اين خدمات استفاده مي‌كنند. ساير كتابخانه‌هاي تخصصي، عمومآ واحدهاي كوچكي از مجموعه‌هاي سازماندهي نشده هستند كه به بخش‌ها و شركت‌هاي دولتي وابسته‌اند. در اواخر دهه 1980، تلاش‌هايي براي توسعه آنها صورت گرفت.

كتابخانه دبيرخانه جامعه كارائيب (كريكام)[7]  در شهر  

جورج تاون مؤسسه‌اي منطقه‌اي است، كه به نيازهاي اطلاعاتي حدود 80 نفر متخصص و محقق فعال در زمينه توسعه كشورهاي انگليسي زبان حوزه كارائيب پاسخ مي‌گويد. اين كتابخانه خدمات محدودي به محققان و دانشجويان گويان ارائه مي‌دهد و داراي 000,25 تك‌نگاشت، رساله، و مجموعه بزرگي از گزارش‌هاي منتشر نشده و اسناد كنفرانس‌هاست. در اواخر دهه 1980 اين كتابخانه برنامه‌اي را براي رايانه‌اي كردن مجموعه خود آغاز كرده است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. در 18 دبيرستان بزرگ كشور كتابخانه‌هاي سازماندهي شده‌اي وجود دارد كه نمايانگر توسعه نسبي كتابخانه‌ها در اين سطح است. اما مي‌توان گفت كه كتابخانه‌ها به‌ويژه در سطوح ابتدايي در حال توسعه هستند.

در مدارس عالي بعد از دبيرستان مانند دانشكده‌هاي آموزش و پرورش نيز كتابخانه‌هايي وجود دارد. اكثر اين كتابخانه‌ها داراي مجموعه‌هاي نسبتآ كوچكي از كتاب، مجله، و گاه مواد ديداري ـ شنيداري هستند.

حرفه كتابداري. تا قبل از تشكيل بخش مطالعات كتابداري دانشگاه وست اينديا (يو. دبليو. آي.)[8]  در جامائيكا

در 1972، كتابداران حرفه‌اي گويان، منحصرآ در كشورهاي انگلستان، ايالات متحده، و يا كانادا آموزش مي‌ديدند. در اين زمان برنامه‌هاي آموزش مداوم شديدآ به دوره‌هايي وابسته بود كه در انگلستان، امريكا، كانادا، و "يو. دبليو. آي." برگزار مي‌شد. به‌علاوه، گاهي تعدادي از دوره‌هاي كوتاه‌مدت در كشورهاي اروپايي مانند دانمارك و روسيه برگزار مي‌شد. برنامه‌هايي كه بر فعاليت‌هاي منطقه‌اي تأكيد داشتند تحت نظارت سازمان‌هايي مانند يونسكو و سازمان دولت‌هاي امريكايي بر پا مي‌شد.

انجمن كتابداران گويان (جي. ال. اِي.)[9] ، در 1972

به‌منظور ارتقاي علايق حرفه‌اي كتابداران، با عضويت 17 متخصص و 42 غيرمتخصص تأسيس شد. اين انجمن به برگزاري سخنراني‌ها، همايش‌ها، و برپايي كارگاه‌هايي در زمينه كتابداري و اطلاع‌رساني اقدام مي‌كند. از انتشارات مهم اين انجمن >خبرنامه انجمن كتابداران گويان<[10]  است كه

به‌صورت فصلنامه منتشر مي‌شود. اين انجمن >راهنماي خدمات كتابداري و اطلاع‌رساني<[11]  را نيز منتشر مي‌كند.

 

                ايوون وي. استيونسون[12] (WELIS)

                 ترجمه علي شاه‌شجاعي

 


[1]. Timehri Writings

[2]. Private Subscription Library

[3]. Berbice

[4]. John F. Kennedy Library

[5]. British Lending Library

[6]. CARISPLAN

[7]. Library of the Caribbean Community Secretariat(CARICOM)

[8]. University of the West Indies (UWI)

[9]. Guyana Library Association (GLA)

[10]. Guyana Library Association Bulletin

[11]. Directory of Library and Information Services

[12]. Yvonne V. Stephenson

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات گ